BIBLIOGRAFIE

 1. BRONNEN

A. Onuitgegeven bronnen

STADSARCHIEF BRUGGE (SAB) - OUD ARCHIEF BRUGGE (OAB)

inventaris: VANDE WALLE (A.). Beknopte inventaris van het stadsarchief te Brugge. Deel 1: oud archief. Brugge, gemeentebestuur, 1979

409. Academie

inventaris: SCHOUTEET (A.). Inventaris van het archief van de koninklijke academie voor schone kunsten te Brugge (1717-1892). Brugge, gemeentebestuur, 1958, 49 p.

 1. "Bouck van de confrerie van de vry ende exempte schilder- ende teeckenconst, opghereght binnen de stadt van Brugghe onder de bescherminghe van den heylighen evangelist Lucas" (bevat afschriften i.v.m. de oprichting van de academie in 1717-1720 en de heroprichting in 1738-1739, resoluties van het bestuur 1721-1754, handtekeningen van de personen die als confrater toetreden 1721-1771 en een alfabetische lijst van de confraters in 1763). (register)

 2. resoluties 1756-1826 (omslag)

 3. resolutieboek 1775-1822 (register)

 10. ingekomen brieven 1767-1825 (omslag)

 18. afschrift van brief van de fiscaal te Gent aan het Brugs stadsbestuur om advies inzake een rekwest dat in 1778 door de academie aan de regering gestuurd was, om maatregelen tegen personen die een private tekenschool oprichten. (1 stuk)

 19. verzamelband met het algemeen reglement (1775), het reglement voor de leerlingen (1775) , een lijst met de confraters (ongedateerd, 1775), reglement voor de leerlingen van de Ieperse academie (1778), reglement voor de principaal en de leraars (1775), reglement voor de klerk (1773), inschrijvingslijsten voor een lening t.v.v. de academie (1772), resoluties van het bestuur in verband met de prijskampen (1766-1793), stukken betreffende de huldiging van Suvée (1771) en Pieter Goddyn (1782 en 1787), grondplannen van de academies van Brugge, Gent, Brussel, Antwerpen, Rijsel, Mechelen, Parijs en Rouen (vermoedelijk eind 18de eeuw), lijst van leerlingen die in de wedstrijden een prijs hebben behaald (1740-1826) (register)

 20. Guldenboek van de academie (register)

 25. lijst van de confraters van de academie op 18/10/1774 (6 stukken)

 26. Index op de namen van de confraters van de academie, vermeld in het inschrijvingsregisters over de jaren 1721-1781. (Het bedoelde inschrijvingsregister bestaat niet meer) (katern)

 27-37: boekjes met inschrijvingen van nieuwe confraters, 1776-1805 (10 katernen)

 43. leerlingenregister, 1755-1763, opgesteld door principaal Matthias De Visch. Meestal staat het beroep van de leerling erbij vermeld (register)

 44. naamlijst van de leerlingen, 1775-1790, met opmerkingen van de wekelijkse commissarissen. Achteraan staan de opeenvolgende samenstellingen van de jointe over 1780-1800 vermeld. (register)

 45. naamlijst van de leerlingen en rapporten van de wekelijkse commissarissen, 1791-1826 (register)

 55. inventaris van de registers en de losse stukken, toebehorende aan de academie, overgedragen door uittredend secretaris Verhulst aan zijn opvolger Jan Slock, 1775 (2 stukken)

 62-73. gelegenheidsgedichten, gemaakt naar aanleiding van de plechtige prijsuitreikingen van 1757, 1759, 1761, 1763, 1766, 1770, 1778, 1780, 1782, 1786, 1788 en 1800. Deze stukken zijn geplakt op linnen dat bevestigd is op een houten raam van ca 106 bij 56 cm. De teksten zijn steeds met schilderwerk omlijst. Sommigen zijn dringend aan restauratie toe.

 86-87. gelegenheidsgedichten, gemaakt naar aanleiding van plechtige ontvangsten van Jozef Suvée, 1771 en 1780. Deze gedrukte stukken hebben hetzelfde formaat en uitzicht als de hierboven vermelde stukken.

 89. drukwerk, zoals: reglementen, gelegenheidsdruksels, redevoeringen, uitnodigingen, nieuwsbladen etc., 1757-1815. (omslag)

 92. rekeningen 1769-1778: bevat zowel de algemene rekeningen van de thesauriers Simon P. Van Overloope en Pieter A. Van Huele als de speciale rekeningen van Willem Pavot, die aangesteld was om de bijdragen van de confraters te innen. (register)

 93. rekeningen van thesaurier Jozef Van Praet, 1778-1787 (register)

 94-97. rekeningen van thesaurier Jozef Van Praet, 1787-1791 (telkens 1 katern)

 98-102. rekeningen van thesaurier Pieter A. Van Huele, 1791-1797 (telkens 1 katern)

 103-104. rekeningen van thesaurier C.J. Bouuaert, 1797-1798 (telkens 1 katern)

 105-107. rekeningen van thesaurier Frans Bouuaert, 1799-1802 (telkens 1 katern)

 144. bijlagen tot de rekeningen, 1778-1793 (omslag)

 145. bijlagen tot de rekeningen, 1801-1802 (omslag)

 178. register van alle obligaties die aan de academie geleend werden in 1756, en later door loting afgelost werden (register)

 179. register van alle obligaties die aan de academie geleend werden op 1/12/1774 (register)

 185. lijst van de vrijwillige bijdragen in de kosten van het schilderen van het academiegebouw langs de buitenkant, 1791 (1 stuk)

 186. rekening van het schilderen van de gebouwen van de academie langs de buitenkant, opgemaakt door principaal P. De Cock, 1791 (1 stuk)

 187. intekenlijsten op de feestmalen, ingericht door het bestuur van de academie, 1778-1821 (omslag)

 230. LEDOULX (P.). Levens der konst-schilders, konstenaers en konstenaeressen, soo in 't schilderen, beeld-houwen als ander konsten, dewelke van de stadt van Brugge gebooren syn ofte aldaer hunne konsten geoeffent hebben... Deze autograaf werd door de auteur in 1796 aan de academie geschonken, maar werd ook nog daarna bijgewerkt.

 234. aantekeningen betreffende het gedrag en de vlijt van de leerlingen van de afdeling bouwkunde, 1787-1788 (1 stuk)

 239. inventaris van al de voorwerpen in de academie voorhanden, 1840 (1 katern)

 240. catalogus van alle kunstwerken in de academie, 1840 (1 katern)

 243. varia

 244. stukken i.v.m. de feesten voor Jozef Suvée.

314. Ambachten: beeldenmakers

 + inschrijvingsboekjes

 + keurboek

 + lijst van ongehuwde personen, 1747

 + inventaris van goederen, 1796

 + processtukken en andere dossiers

389. Rederijkerskamer H. Geest

 1. annalen (register)

 3. resolutieboek 1711-1757 (register)

 4. resolutieboek 1757- (register)

1. Brieven van het Hof

 + 1738-1779 (1 portefeuille)

109. Autografen

 + 115: Norbert Heylbrouck sr

 + 1133: Joseph Gombert

 + 1287: Jan Faulte

 + 1372: François Joseph Vander Donckt

118. Resolutieboeken van het Brugse stadsbestuur

 + boek van 1753-1756

120. en 121. Hallegeboden

handschriftelijke inventaris

 + register 18: 1711-1722

 + register 19: 1722-1726

 + register 23: 1749-1763

 + register 24: 1763-1775

 + register 25: 1775-1786

122. Plakkaten

handschriftelijke inventaris

 + register 22, N° 20: "Deductie ofte demonstratyf bewys van de onderganck ende ruine van H. Pullinx (d'oude)..."

 + register 26, N° 33: reglement academie 1775

 + register 36, N° 24: ordonnantie van 17-18/6/1790

202. Bekommerde en onsolvente boedels

getypte inventaris en index

 + 281. Louis de Lessue, 1782

207. Staten van Goed, 2de reeks

SCHOUTEET (A.), DE GROOTE (J.) e.a. Index op de boedelbeschrijvingen en -rekeningen: staten van goederen. Brugge, gemeentebestuur, 1873, 106 p.)

 + 10079: Marc Van Duvenede, +1730

 + 10444: Frans De Mey, +15/6/1739

 + 11781: Paulus Poncheau, +24/3/1757

 + 12219b: Matthys De Visch, +23/4/1765

 + 12574: Pieter Pepers

 + 12587: Simon Pieter Van Overloope, +25/11/1769

 + 12883: Jan Van Hecke, +25/5/1777

 + 12965: Lambert de Ronquier, +3/2/1777

 + 13082: Pieter Brael, +9/11/1777

 + 13214: Albert Rietaghe, +10/9/1781

 + 13808: Emmanuel Van Speybrouck, +27/9/1787

 + 14033: Karel Benninck, +21/11/1791

 + 16965: Jacob De Smit, +1787

216. Stadsrekeningen

 + rekening van 1725-1726

 + rekening van 1739-1740

530. Familie-archieven

 + familie-archief Suvée & Ducq

539. Handschriften

 + LEDOULX (P.). Levens der geleerde en vermaerde mannen der stad Brugge, 2 dln, omstreeks 1800 (N°539)

ALGEMEEN RIJKSARCHIEF BRUSSEL (ARAB)

Geheime Raad - Oostenrijkse periode: cartons

getypte inventaris 124A

 + 1051a en b: academies & société topographique (2 porte- feuilles)

Huis van Karel van Lotharingen

VAN RIE (A.). Inventaire des archives de la Maison de Charles de Lorraine. Brussel, ARA, 11981, 349 p.(inv.221)

 + liasse 39: bevat o.m. rekeningen van Garemijn voor versch. schilderijen

 + liasse 56: rekeningen m.b.t. de bouw van het nieuwe paleis

 + liasse 62: idem

 + liasse 63: idem

 + liasse 64: idem

 + liasse 65: idem

 + liasse 66: idem

 + liasse 76: bevat o.m. een rekening van Norbert Heylbrouck

Secretarie van Staat en Oorlog

GAILLARD (A.) & DE BREYNE (E.). Inventaire sommaire des archives de la secrétairerie d'état et de guerre. Brussel, ARA, 1991, 71 p. (toegangen in beperkte oplagen n° 100)

 + 2081: rekwesten aan de landvoogd

 + 2084: rekwesten aan de landvoogd

 + 2625: rekeningen van de architecten Faulte en Gramond fils uit het doodshuis van Karel van Lotharingen

 + 2632: inventarissen doodshuis Karel van Lotharingen

Rekenkamer

FAIRON (E.). Inventaire des archives de la chambre des comptes. Tongeren, Michiels-Broders, 1947

 + 50549: rekeningen i.v.m. de verfraaiing van de nieuwe paleisgebouwen

RIJKSARCHIEF BRUGGE (RAB)

Oud archief Nieuwpoort

VAN WERVEKE (L.M.). Stad Nieuwpoort: inventaris van het archief van het oud regime. 1937, 190 p.(inventaris 80)

 + 305. Dossier over het maken van het portret van H.M. keizerin Maria Theresia, door Matthys De Visch van Brugge (1760- 1761) (1 bundel)

Brugse Vrije - registers

VAN DEN BUSSCHE (E.). Inventaire des archives de l'état à Bruges. Section première: Franc de Bruges. Brugge, Daveluy, 1881-1884, 2 vols. (inventaris 15)

 + 47. resolutieboek 1736-1740

 + 48. resolutieboek 1740-1744

 + 51. resolutieboek 1753-1758

Brugse Ambachten - beeldemakers

VAN DEN HAUTTE (C.). Inventaire sommaire des archives des corporations de la ville de Bruges, conservées aux archives de l'état à Bruges. s.l., s.n.,s.d. (inventaris 83)

+ 31-32-33: procesdossiers

RIJKSARCHIEF GENT (RAG)

Raad van Vlaanderen

BUNTINX (J.). Inventaris van het archief van de Raad van Vlaanderen. Brussel, ARA, 1964-1979, 9 vols.)

 + 30854: correspondentie van de fiscalen: dossier geschil Brugse academie, 1778

STEDELIJKE MUSEA BRUGGE (SMB), STEINMETZKABINET

Vandevelde (C.). Steinmetzkabinet. Katalogus van de tekeningen. Brugge, stadsbestuur, 1984, 2 vols.

 + O.1676.(1).II. notitieboekje Garemijn, schooljaar 1766-1767[1205]

 + O.1676.(2).II. idem, 1767-1768

 + O.1676.(3).II. idem, 1768-1769

 + O.1676.(4).II. idem, 1769-1770

 + O.1676.(5).II. idem, 1771-1772 en 1774-1775

 + O.1676.(6).II. idem, 1772-1773

 + O.1676.(7).II. idem, 1773-1774

STADSBIBLIOTHEEK BRUGGE (SBB)

DE POORTER (A.). Catalogue des manuscrits de la bibliothèque publique de la ville de Bruges. Gembloux, J. Duculot; Parijs, Société d'édition les Belles Lettres, 1934, 1934, 762 p.)

 + hs. 445: kroniek van vader en zoon Pieter Ledoulx

 + hs. 596: Gedenkstukken der koninglyke en keyserlyke academie van schilder- beeldhouw- bouw- en teekenkonst opgeregt binnen de stad van Brugge ten jaere 1717 by-een-vergaedert door Joannes Baptista Dienberghe priester, 228p + 99p.

 + hs. 597: Levens der konstschilders van Brugge door Joannes Baptista Dienberghe (aangevulde kopie van het gelijknamige handschrift van Pieter Ledoulx)

 + hs. 640: bevat o.m. doodsbrieven van confraters van de Brugse academie

 + hs. 641: hs. van Marie de Pelichy. Het laatste katern is geschreven door Gertrude de Pelichy: allerlei praktische tips m.b.t. het schilderen

 + 20/1058: Annales sive miscellanea (verzamelbanden Van Huerne)

KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK BRUSSEL, PRENTENKABINET

 + albums 21681 t.e.m. 21686: 7 albums (formaat 60 op 47 cm) van de hand van Pieter Le Doulx (en af en toe ook J. Ducq en J.C. Verbrugge), gemaakt in opdracht van Joseph Van Huerne: ze bevatten afbeeldingen van en annotaties over de stukken in diens verzamelingen en uit andere collecties.

B. Gedrukte bronnen

- Abrégé historique des sciences et des Beaux-Arts en latin et en français par M. l'abbé *** professeur royal. Brugge, Van Praet, 1781, 464 p.(KB: Cl.3 [1e Cl.,II,A,I])

- BEAUCOURT DE NOORTVELDE (P.). Jaer-boeken van den lande van den Vrijen sedert zijn eerste beginselen tot en met den jaere 1784. Brugge, 1785. (SBB 3423)

- Beschrijving der pronk-zael. Stadhuis Gent, 30/5/1792. Gent, P.F. de Goesin, 1792 (BUG G13788)

- BLONDEL (J.F.). De la distribution des maisons de plaisance et de la decoration des edifices en general. Paris, 1737-1738, 2 vols. (KB: VB 5348 c LP)

- CUSTIS (Ch.). Jaerboecken der stadt Brugghe. Brugge, 1765, 3 vols (SBB 3431)

- Dank-betuyging schuld-pligtig gedaen in de luysterlyke zael der wyd-vermaerde oeffenschoool of academie der teeken- schilder- bouw- en beeldhouwkunde... aen des-zelfs president... Maurus Elewaut,... .Brugge, De Busscher en zoon, 1793 (SBB 30/233)

- DERIVAL (DE GOMICOURT). Le voyageur dans les Pays-Bas autrichiens. Lettres sur l'état actuel de ces pays. Amsterdam, 1782-1783, 6 vols. (SBB: 3329 ;KB: VB 10065²)

- DESCAMPS (J.B.). La vie des peintres flamands, allemands et hollandais. Paris, 1753, 4 dln.

- DESCAMPS (J.B.). Voyage pittoresque de la Flandre et du Brabant. Amsterdam, 1772

- Den Grooten Brugschen Comptoir Almanack. Brugge, De Sloovere (later De Busscher), 1766-1793.(SAB)

- Historie en inrichting der koninglyke academie van teeken-, schilder-, en bouwkunden, opgerecht binnen Gend. Gent, P.F. de

Goesin, 1794, X+285 p. (KB G308) (de titel op het schutblad luidt: Konst-lievende Mengelingen)

- HOUBRAKEN (A.). De Groot Schouburgh der nederlantsche konstschilders en schilderessen. Amsterdam, 1976, deel 1 (herdruk 's Gravenhage 1753).

- MENSAERT (G.P.). Le peintre amateur et curieux ou desription generale des tableaux... qui font l'ornement des églises... dans l'étendue des pays-bas Autrichiens, ouvrage très util. Brussel, 1763, 2 dln.

- Nieuwe Verlichter der konstschilders. Gent, 1777. (KUL)

- Nieuwen Almanack curieus en profijtig voor het jaer Ons Heere 1794, Brugge, De Moor.(SBB)

- Nieuwen Brugschen Almanack, 1775, 1776,1778, 1779. Brugge, De Sloovere (KB: III 69.453 A)

- SUVEE (J.B.). Lettre d'un universitaire, 1772, 15 p.(overdruk uit de Journal de Verdun, mei 1772. (KB: II 70973 A)

- Vaderlandsch Nieuws-bladt. Brugge, Bogaert, 1792-1793.(SBB)

- Vermaekelijken Brugschen Almanack, 1771(SBB)

- VIGNOLE (J.BAROZZIO DE). Livre Nouveau ou règles des 5 ordres d'architecture. Paris, (KB: II 28175 c LP)

- Den Vlaemschen Indicateur ofte aenwyser der wetenschappen en vrye konsten. Gent, gebroeders Gimblet, 1779-1787 (KB: VB 7847 5)

- Le voyageur bienfaisant ou anecdotes du voyage de Joseph II.... Paris, Lemarié, 1782, 142 p. (KB: III 4122 A)

C. Veilingcatalogi

Uit de stadsbibliotheek Brugge en de bibliotheek van de Universiteit Gent (in chronologische volgorde)

VANDEN HOLE (F.). Inventaris van veilingcatalogi 1615-1914. Deel 1: 1615-1897. Gent, Rijksuniversiteit, 1987.

- Catalogue des livres...suivie d'un cabinet de plusieurs curiosités de l'art...Charles François Custis...2/10/1752. Brugge, De Sloovere. (SBB: S389)

- Catalogue des livres choisies,... suivie d'une compilation des tableaux et estampes... Henri Joseph Vleys,... 24/2/1761. Brugge, De Sloovere. (SBB: B437)

- Catalogue d'une très belle collection de tableaux... de feu monsieur S.P. Van Overloope...7/5/1770, sous la direction de J. Garemyn, peintre et directeur de l'academie à Bruges. Brugge, Van Praet. (BUG: VC247)

- Catalogue d'une très belle collection de tableaux...de Waepenaert,... 30/5/1774... par P. De Cock. Brugge, Van Praet & De Busscher. (BUG: VC276)

- Catalogue de tableaux, estampes, pastels,... P.F. de Vooght ...22 & 23/5/1782 sous la direction de Jean Garemyn. Brugge, Van Praet & De Busscher, 1782. (SBB: S391)

- Catalogue des livres de la bibliotheque de ... J.B. Coppieters, par De Busscher, 29/3/1786. Brugge, De Busscher (BUG)

- Catalogue d'une très belle collection de livres, suivi d'une collection de tableaux...Corneille Jean baron de Wittert, 22/2/1791. Brugge, De Busscher & De Moor. (BUG)

- Catalogue d'une belle collection de livres... suivi d'un très belle collection...Theodore Kesteloot, 27/4/1791. Brugge, De Moor & De Busscher. (BUG)

- Catalogue des livres rares et précieux, suivi d'une collection d'estampes... délaissés par Joseph Fernande, sculpteur très renommé et par d'autres défunts...8/9/1799.. Brugge, De Busscher- Marlier.(SBB: HF41)

- Catalogue d'une belle collection de tableaux...A. Vanden Bogaerde, sous la direction de B. Bauwens et B. Frix, peintres,20/7/1803. Brugge, De Moor. (SBB: HF52)

- Catalogue d'une belle collection de livres... suivi d'une collection de tableaux... de plusieurs défunts, 17/1/1805. Brugge, De Moor. (SBB: HF40)

- Catalogue ... livres... d'une partie d'estampes... de tableaux... Joseph Hergodts... Mathieu Van Larebeke e.a., 12/3/ 1805. Brugge, De Busscher. (SBB: HF62)

- Catalogue d'une superbe et riche collection de livres... estampes en cadres... une belle collection de tableaux... de Jean Baptiste de Villegas, 13/5/1805. Brugge, Van Eeck. (SBB: HF44)

- Catalogue... livres, suivi... Anselme Van Caloen, Pierre Van Caloen, J.B. Tailliu et . Lefebvre, 1/4/1807. Brugge, Terlinck. (SBB: HF72)

- Catalogue...livres...manuscrits...estampes...Pierre de Molo, 22/10/1810. Brugge, Terlinck. (SBB: S383)

- Catalogue d'une belle collection de livres suivi d'un beau cabinet de tableaux,...délaissés...Paul De Cock et...Hubert De Cock,... par B.Fricx, 17/12/1810. Brugge, De Moor. (BUG)

- Catalogue d'une belle collection de livres,...suivi d'un joli cabinet de tableaux...Pierre Goddyn. Brugge, Terlinck, 1812. (BUG)

- Catalogue d'une très belle collection de tableaux... Gertrude-Cornelie-Marie baronne de Pelichy, en son vivant membre de l'academie imperiale et royale de peinture, architecture et sculpture de Vienne, 19/7/1825. Brugge, De Vliegher. (SBB: S388)

- Catalogue ... tableaux... livres... Jacques Van Ockerhout de Ter Zaele, 14/11/1825. Brugge, De Moor. (SBB: HF69)

- Catalogue... livres...d'estampes en feuilles et encadrées, de bons tableaux et de médailles de grand prix... M.-Josephine Coppieters...7/10/1828. Brugge, De Pachtere.(SBB: HF59)

D. Uitgegeven bronnen

- DUMON (G.). Volkstelling Brugge 1748 (Stadsarchief Brugge). Brugge, Vlaamse Vereniging voor Familiekunde, 1993.

- GACHARD (L.P.), DE LE COURT (J.), VERHAEGEN (P.). Ordonnances des Pays-Bas Autrichiens in de reeks Recueil des anciennes ordonnances de Belgique, 3de serie, 15 dln, Brussel, 1860-1942.

- GALESLOOT (M.L.). Documents relatifs à la formation et à la publication de l'ordonnance de Marie-Thérèse, du 20 mars-13 novembre 1773, qui affranchit les peintres, les sculpteurs et les architectes, aux Pays-Bas, de l'obligation de se faire inscrire dans les corps de metiers. Annales de l'academie d'archeologie de Belgique, XXIII, 1867, pp. 451-558.

- GILLIODTS-VAN SEVEREN (L.). Les régistres des "Zestendeelen" (1580).Brugge, 1894.

- GUIFFREY (J.). J.B. Suvée. Correspondance inédite (1773-1807). Archives de l'art français, Nouv. Per. IV, 1910, pp. 294-.

- PENNINCK (J.). Kroniek J.P. Le Doulx. St.-Andries, Heemkundige Kring, 1967, 147 p.

- PINCHART (A.). Correspondance artistique du Comte de Cobenzl. Compte-rendu de la commission royale d'histoire, 4e serie, 11, 1883, pp. 193-224, 269-286, 353-376 en 12, 1884, pp. 18-53.

- RYBENS (J.B.), DEROO (T.). Beschryving der stad ende haven van Nieuport in het graefschap Vlaenderen, benevens alle de merkweerdigheden er in begrepen, voorgevallen zoo binnen deze stad, als in de omliggende plaetsen ende landen +- 1770-1876. Dl. 2. Nieuwpoort, Heemkring Bachten De Kupe VZW, 1966, p.389.

- RONSE (M.). Les éphémerides Brugeoises de Buyck. ASEB, 1898, pp. 285 e.v.

- SCHOUTEET (A.). Ghedinckboek van M.F. Allaert. Een Brugse kroniek over 1713-1787. Brugge, 1953.

- SCHOUTEET (A.). Gedenkweerdige aenteeckeningen van Jan Karel Verbrugge (1771-1825). Brugge, Fockenier, 1958, 147 p.

- VAN WALLEGHEM (J.). Merckenweerdigste voorvallen en daegelijksche gevallen. Brugge 1787- 1792, uitgegeven o.l.v. Y. Vanden Berghe. Brugge, gemeentebestuur, 1982-1987, 5 vols.

- VERHAEGEN (P.). Journal d'événements divers et remarquables (1767-1797) de Robert Coppieters. Brugge, 1907.

 2. WETENSCHAPPELIJKE LITERATUUR

A. Betreffende Brugge

- ABSOLON (M.). Prosopografische benadering van de Brugse ambachten van timmerlieden en schrijnwerkers in de 18de eeuw. Een analyse met behulp van de historische informatiekunde. Brussel, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1994, 2 vols.

- BALLEGEER (J.). Stadhuis Brugge. Wommelgem, Den Gulden Engel, 1987, 91 p.

- BEERNAERT (B.), CONSTANDT (L.), ESTHER (J.), STRUYE (M.) & VAN VLAENDEREN (P.). Brugse Gevelgids. Brugge, Marc Van de Wiele, 1982, 212 p.

- [BEERNAERT (B.) & ESTHER (J.)]. Stad Brugge. 18de-eeuwse architectuur in de binnenstad. Open Monumentendag 15-09-1991. Brugge, stadsbestuur, 1991, (50 p.).

- BEERNAERT (K.). De tonnedragers van Jan Antoon Garemijn. Kunstwerk van de maand, 1986, N°46.

- Behoedzaam Omgaan. Monumentenzorg in Brugge 1988-1993. Brugge, Marc Vande Wiele, 1994, 216 p.

- BOUSSY (W.). De gegoede stand te Brugge op het einde van de XVIIIde eeuw (1793-1804). Gent, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1963, 3 vols.

- CARTON (C.). Obituaire de la société de St.-Luc à Bruges. ASEB, 1862, pp. 1-36.

- DANLOS (J.). De Brugse Academie voor Schone Kunsten. Brugge, De vrienden van de Brugse school voor Schone Kunsten, 1987, 173 p.

- De Brugse beeldhouwer Pieter Pepers en het Sint-Pieterskapittel te Rijsel. B., 1969, pp. 183-184.

- DE BRUYN (J.P.). Jan Garemijn en een vroege navolger van Dirk Bouts. B.O., 1985, pp. 211-215.

- DE JAEGERE (T.). De bouwgeschiedenis van de Duinenabdij te Brugge. in: De Duinenabdij en het Groot seminarie te Brugge. Bewoners/Gebouwen/Kunstpatrimonium. Tielt, Lannoo, 1984, pp. 75-103.

- DEKEYSER (P.). Vlaamse salonkunst uit de XVIIIde eeuw: Jan Garemijn (1712-1799). Kunst der Nederlanden, jg 1, 1930, pp. 11-17.

- DELEPIERRE (O.). Galerie d'artistes brugeois, ou biographie concise des peintres, sculpteurs et graveurs célèbres de Bruges. Brugge, Vandecasteele-Werbrouck, 1840.

- DE MEYER (D.J.). Trois représentants de l'école brugeoise du XVIIIe siècle: Joseph Denis Odevaere, François Jacques Wynckelman, Octave François Vander Donckt. Brugge, 1906, 58 p.

- DE MUNTER (V.). La médaille de Pierre Pepers à l'academie de Bruges. Revue belge de Numismatique, 1909, t.65, pp. 24-29.

- DE NOLF (J.). Socio-professionele structuren binnen de Brugse samenleving rond het midden van de 18de eeuw. Gent, onuitgegeven licentiaatsverhandeling,

- DE PREST (B.). Jan Garemijn (1712-1799). Leuven, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1968.

- DE PREST (B.). Jan Garemijn, kritische analyse van schilderijen. Brugge, eigen beheer, 1970.

- DEVLIEGHER (L.). Pieter Pepers beeldhouwer (1730-1785). Drie Vlaamse meesters van de XVIIIe eeuw. Catalogus van de tentoonstelling 17 juli-31 augustus 1955. Brugge, Desclée De Brouwer, 1955, pp. 89-110.

- DEVLIEGHER (L.). De beeldhouwer Pepers in geschil met het ambacht der metselaars, Brugge 1779-1781. B., 1955, pp.101-106.

- DEVLIEGHER (L.). J.B. Suvée en het Frans Klassicisme (1743-1807). ASEB, 1956, pp. 134-144.

- DEVLIEGHER (L.). Problemen betreffende 18de-eeuwse Brugse beeldhouwers. ASEB, 1958, pp. 64-72.

- DEVLIEGHER (L.). Boekbespreking van JACQUES (E.). Joseph Fernande, sculpteur brugeois... ASEB, 1958, pp. 89-90.

- DEVLIEGHER (L.). De huizen te Brugge. Tielt, Lannoo, 1975 (2de uitgave), 492 p.

- DEVLIEGHER (L.). Inventarissen van het museum van de Ecole Centrale te Brugge. ASEB, 1982, pp. 65-94.

- DEVLIEGHER (L.). 18de eeuwse godshuizen te Brugge. Openbaar Kunstbezit in Vlaanderen, jg 21, 1983, pp. 142-143.

- DEVLIEGHER (L.). Het huis De Caese van het Brugse Vrije. B., 1989, pp. 61-68.

- DEVLIEGHER (L.). De 18de eeuwse salonschilderijen van het huis St.-Maartensplein 5 te Brugge. in Het kasteel van Tillegem. Brugge, Marc Van de Wiele, 1989, pp. 105 e.v.

- DE VOS (D.). Groeningemuseum Brugge. De volledige verzameling. Brugge, Die Keure, 1987, 126 p.

- DE WITTE (A.). La médaille au palmier de l'academie de peinture et d'architecture de Bruges. La Gazette Numismatique, t.III, 1898, pp. 7-10 en 35-38.

- DEWITTE (A.). De verkoop van de kostbaarheden van Petrus Le Doulx II, konstschilder tot Brugge in Vlaenderen 1808. B., 1992, pp. 45-47.

- DEWITTE (A.). De Sint-Jansbrug of Nieuwjaarbrugge. Brugge Die Scone, winter 1993, p. 16.

- DEWITTE (B.). Stedebouw in Brugge onder Jozef II. Brugge Die Scone, winter 1987, p. 5.

- DHANENS (E.). Hendrik Pulinx. Drie Vlaamse meesters van de XVIIIe eeuw. Tentoonstellingscatalogus 17 juli- 31 augustus 1955. Brugge, Desclée De Brouwer, 1955, pp. 69-88.

- D'HOOGHE (K.). Een 18de-eeuwse siertuin in Groeninge. Identificatie van een schilderij van Jan Garemijn. B.O., 1985, pp. 33-48.

- DUCLOS (A.). Bruges. Histoire et souvenirs. Brugge, 1910.

- DUVERGER (E.). Schilderijen van Jan Garemijn met een binnenzicht van het hospitaal van OLV ter Potterie. B., 1984, pp. 167-168.

- ESTHER (J.). Bouwgeschiedenis en architectuur van de schoenmakers- en timmerliedenhuizen (16de-20ste eeuw). in: De Brugse Schoenmakers en Timmerlieden. De Ambachten en hun Huizen. 14de -20ste eeuw. Brugge, Kredietbank, 1985, pp. 25-41.

- ESTHER (J.). De bouwgeschiedenis van de abdij Nieuw Jeruzalem in Brugge in de zeventiende en achttiende eeuw. in Achthonderd jaar Spermalie. Tentoonstellingscatalogus. Brugge, Kongregatie van de