| Constructief zappen. Over televisiekijken als hybride burgerschapspraktijk. (Esther Hammelburg) |
| home | lijst scripties | inhoud | vorige | volgende |
Bijlagen
E-mailcontact met Martha Nussbaum
Bij de methodische opzet en uitwerking betreffende het gespreksmateriaal heb ik me hoofdzakelijk laten leiden door het werk van Margaret Wetherell en Jonathan Potter,[458] en Kenneth Gergen.[459] Verder heb ik kennis en ervaring opgedaan door deel te nemen aan het onderzoeksproject van Joost de Bruin naar de beleving van humor in de multiculturele samenleving.[460] Ook de gesprekken met Joke Hermes zijn van groot belang geweest. Door mijn plannen en materiaal met haar te bespreken, werd het te volgen pad steeds duidelijker. Om een beeld te krijgen van analyseprocedures en het gronden van onderzoeksmateriaal door de verbinding met theorie, heb ik veel gehad aan het werk van Anselm Strauss en Juliet Corbin.[461]
In totaal heb ik voor dit onderzoek elf gesprekken gevoerd,[462] variërend in duur van 45 tot 90 minuten. Deze gesprekken zijn op cassette opgenomen en letterlijk uitgetypt. De transscripties en de gebruikte topiclijst zijn in deze bijlagen opgenomen.
Een aantal van de ontmoetingen waren bij mij thuis, een aantal bij de informanten thuis. Ik wilde graag een huiselijke omgeving: gewoon op de bank of aan de eettafel met een kop koffie en een koekje. De meeste gesprekspartners kende ik niet. Dit gegeven en de context van onderzoek, maakt het gesprek minder ‘natuurlijk’ en gemakkelijk. Bovendien is voor veel mensen een meedraaiend opnameapparaat storend. Om deze ongemakkelijkheid te ondervangen heb ik geprobeerd om in mijn houding en de omgeving zoveel mogelijk vanzelfsprekendheid in te bouwen.[463]
Bij de selectie van informanten heb ik niet een bepaalde doelgroep gekozen of beoogd een doorsnede van de samenleving te spreken.[464] Binnen het kader van dit onderzoek is het mijn doel geweest om theorie te evalueren aan de hand van gesprekken met kijkers. Hierdoor werd het mogelijk om een aangescherpte visie op het onderzoeksveld te poneren. Dit betreft slechts een schets en opzet tot verder onderzoek. De selectie van informanten is daarom willekeurig geweest; ik wilde een aantal mensen spreken om een eerste inventarisatie te kunnen maken. In vervolgonderzoek zou het interessant zijn om een meer heterogene – of juist homogene – doelgroep te kiezen en zo de implicaties van het onderzoek te kunnen uitbreiden. Ik heb mijn informanten wel gevraagd om enkele gegevens – leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, beroep, woonplaats - op te geven. Deze zijn te vinden op de eerste pagina van ieder gesprek.
Via twee wegen ben ik op zoek gegaan naar informanten. Ten eerste heb oproepen geplaatst op het internet. Hierbij heb ik gekozen voor een algemene site - marktplaats.nl- en een aantal aan televisie gerelateerde sites – fora verbonden aan televisieprogramma’s en happyvpro.nl. De fora die ik heb benut waren gerelateerd aan entertainmentprogramma’s, omdat ik graag mensen wilde spreken die amusementsprogramma’s kijken. Happyvpro was de enige ingang verbonden aan de publieke omroep; de andere sites waren allemaal verbonden aan commerciële zenders. Drie van mijn informanten heb ik middels deze weg bereikt: via marktplaats.nl, het forum van The L-Word en happyvpro.nl.
De acht anderen heb ik via mijn vrienden en familie gevonden. Van deze groep had ik vier mensen al eens eerder gezien. Eén daarvan ken ik iets beter. Ik heb er bewust voor gekozen om geen nabije bekenden te spreken. Ik vond het prettiger om met informanten te praten die nog niks van het onderzoek afwisten. Bovendien dacht ik dat het makkelijker zou zijn om me op mijn doel – het onderzoek – te richten, wanneer ik een onbekende voor me had. Achteraf heb ik, tijdens gesprekken over mijn onderzoek, vaak interessante gedachten van vrienden en familie gehoord. Ik heb er echter voor gekozen om deze informatie – bij dit onderzoek – buiten beschouwing te laten.
Ik vermeld in dit stuk niet de echte namen van mijn gesprekspartners. Dit verschaft mijn informanten anonimiteit. Bovendien is het voor het onderzoek niet relevant om de echte namen op te nemen. Na afloop van elk gesprek heb ik de betreffende informant een pseudoniem laten opgeven. Dit maakt de pseudoniemen sprekend: een informant vertelt iets over zichzelf door een pseudoniem te kiezen. Slechts één pseudoniem heb ik zelf toegekend. De betreffende informant had haar eigen naam als pseudoniem gegeven, maar ik vond dit achteraf niet kloppen. De naam Eefje heb ik daarom zelf aan haar gegeven.
1. Het onderzoek
· Wie ben ik.
· Korte (niet volledige) uitleg onderzoek. Nadruk op betekenis van televisie voor de persoon.
· Uitleg over verwachtingen en bedoelingen gesprek.
2. De informant
· Vertel eens wat over jezelf.
· Dagelijks leven, hobby’s, bezigheden.
· Sociale omgeving en activiteiten.
· Veelvoorkomende gespreksonderwerpen.
3. Favoriete programma’s
· Wat kijk je altijd?
· Welke programma’s maken indruk op je?
· Wat kijk je voor je ontspanning?
· Wat vind je grappig, verdrietig, spannend? Beeld krijgen van het spectrum van gekeken programma’s en uitwerking/invloed daarvan.
4. Voorbeelden op televisie
· Heb je voorbeelden?
· Wie vind je inspirerend, bewonderenswaardig?
· Op wat voor manier bewonder je deze personen?
· Krijg je wel eens goede ideeën van het zien van een persoon op tv?
5. Programma’s waar je toch meer uithaalt
· Van welk programma vind je dat het meer is dan het lijkt of men denkt?
· Welk programma maakt meer indruk op je dan je van tevoren dacht?
· Van welk programma ben je wel eens onder de indruk?
· Welke programma’s zetten je aan het denken?
6. Belangrijke issues in de samenleving
· Wat speelt er momenteel in de samenleving wat je raakt?
· Wat is je kijk op het leven?
· Over welke dingen denk je regelmatig na?
7. Programma’s die deze issues naar voren brengen
· Zijn er programma’s die hier op ingaan?
· Zijn er programma’s of televisiepersoonlijkheden waar je jezelf of je ideeën in herkent?
· Is er wel eens een programma geweest waardoor je anders tegen een situatie aan bent gaan kijken?
8. Formulier persoonsgegevens laten invullen
Datum: maandag 18 juli 2005
Duur gesprek: ± 60 minuten
Pseudoniem: Moppie
Leeftijd: 59
Geslacht: Man
Opleiding: HAVO
Beroep: Vutter, voormalig medewerker ING
Woonplaats: Mijdrecht
Esther: Ik zal eerst wat over mezelf vertellen. Ik ben Esther Hammelburg. Ik
ben bezig met mijn scriptie voor Film- en televisiewetenschap aan de UVA en heb bedacht dat ik met interviews wil gaan werken. Is voor mij ook een beetje een experiment. Ik heb wel aan een ander onderzoek meegewerkt en daar een interview gedaan, maar dat ik het voor mezelf uitprobeer dat is de allereerste keer. Dus het is een beetje een testcase, zeg maar. Ehm, mijn bedoeling is om, ja, gewoon normale gesprekken te voeren over televisie. Het gaat er niet om met z’n tweeën ingewikkelde theorieën te bedenken. Het gaat gewoon om de dagelijkse praktijk eigenlijk. Het is ook niet zo dat er bepaalde dingen zijn die ik erg graag wil horen of… Nou ja, in m’n hoofd heb ik natuurlijk wel een theorie bedacht, maar ehm, denk vooral bij je antwoorden niet van “Oh, dat vertel ik niet, want dat is niet interessant” of wat dan ook. Gooi d’r maar uit. Als ik zelf vind dat het niet bruikbaar is dan…
Moppie: Gebruik je ’t niet…
Esther: Gebruik ik ’t niet of als ik vind dat ’t afdwaalt dan maak ik dat ook wel duidelijk in het gesprek. Ehm, nou, wil je eerst wat over jezelf
vertellen? Je, ja beetje, je hobby’s, interesses, beroep…
Moppie: Ja, is goed. Ik ben Moppie, ben 59 jaar. Sinds twee jaar in de VUT en heerlijk thuis dus. Hobby’s zijn de computer, lekker rijden met m’n open autootje.
Esther: Oh, lekker…
Moppie: Veel reizen nu op het moment, daar hebben we nu de tijd voor. En in de winter, ja, is het meer wat klussen in huis en in de zomer is ’t de tuin als hobby.
Esther: Ja, ja, oké. En eh, zijn d’r bepaalde dingen waar je veel over praat met vrienden of in je kennissenkring?
Moppie: Over m’n reizen hoofdzakelijk, omdat eh.. ik gek ben op Thailand.
Esther: Hm m…
Moppie: Nou ja, en afgelopen jaar is de Tsunami daar geweest natuurlijk en in dat gebied, daar kom ik ook heel vaak en daar heb ik ook heel veel kennissen wonen.
Esther: Ja… Dat maakt wel indruk dan…
Moppie: En dat maakt heel veel indruk ja.
Esther: Ja… Dus dat is een veelvoorkomend gesprekonderwerp?
Moppie: Ja, ja, heel veel.
Esther: Oké. En ehm… Qua televisie. Wat zijn favoriete programma’s van je. Wat kijk je zoal?
Moppie: Hoofdzakelijk eh.. Journaal, eh, Achter het nieuws en zo.. en films.
Esther: Ja, ja… Ook een aantal televisieseries, programma’s eh….
Moppie: Geen spelletjes, geen quizzen. Heb ik een bloedhekel aan.
Esther: Ja?
Moppie: Ja.
Esther: Waarom?
Moppie: Ik weet ’t niet. Dat is allemaal zo oubollig…
Esther: Kun je daar wat meer over zeggen?
Moppie: Ehm… Ja, d’r eh, d’r zit geen spanning in en eh… Ja, ik weet niet, het is allemaal zo oubollig en dan die, die presentatrices, die, die eh.. moeten daar op moeders mooiste lijken, want eh, ja, anders gaat ’t niet en.. Nee, dat zijn niet mijn favoriete programma’s.
Esther: Nee? En eh… Wat kijk je voor je ontspanning? Gewoon lekker een ontspannen avondje televisie of overdag…
Moppie: Dan kijk ik gewoon lekker naar een film.
Esther: Naar een film? Ja…
Moppie: Naar een goeie thriller of een actiefilm, dramafilm. Dat eh…
Esther: Oké. En d’r zijn verder geen programma’s waarvan je zegt van nou dat vind ik nog wel aardig om te kijken of…
Moppie: Eh, ja, natuurprogramma’s. Documentaires over de natuur en over dieren…
Esther: Hm m…
Moppie: Maar ja, die zijn vrijwel haast niet op Nederland te vinden. Dan moet je toch meestal wel naar Geographic channel uitwijken…
Esther: Hm m…. OK… En eh… Heb je gister televisie gekeken? … Of ’t weekend, afgelopen weekend?
Moppie: Gisteren heb ik televisie gekeken ja. Naar een film zitten kijken…
Esther: Vertel daar ’s wat over…
Moppie: Het ging over een echtpaar. De man was piloot. En die is neergestort met z’n vliegtuig… Ehhh… Ze wilden hem de schuld in de schoenen schuiven en z’n vrouw is daar achteraan gegaan en heeft geprobeerd om z’n onschuld te bewijzen. Aan ’t eind was het niet helemaal duidelijk of het nou gelukt is ja of nee…
Esther: Oke… Wat vond je van de film?
Moppie: Eh… Redelijke film, redelijke film…
Esther: Ja? En eh… Wat vond je mooi of ontroerend of spannend of…
Moppie: Hij was niet spannend, maar d’r zat wel een goed verhaal in. Eh, d’r werd dus de onderzoeksmethode eh, werden getoond en d’r zat een goed verhaal in. Iets wat in werkelijkheid zou kunnen gebeuren.
Esther: Dat is belangrijk? Dat ’t in werkelijk zou kunnen gebeuren…
Moppie: Ja… ja…
Esther: Waarom is dat belangrijk? Hoe zit dat?
Moppie: Ehh… ja, ehh… Fictie is natuurlijk eh, een heel groots begrip en eh, ja daar heb je natuurlijk, eh ja, daar kun je oneindig mee gaan. Maar dit was gewoon een verhaal wat, wat dagelijks zou kunnen gebeuren en ja, dat, dat trekt dan toch wel.
Esther: Ehm.. Heb je, heb je na het kijken van de film er nog over nagedacht?
Moppie: … Nee, dat niet meer. Nou ik vond, hij had een beetje een vreemd einde en daardoor eh… eh… ja, ‘t, ‘t, ’t kwam d’r uiteindelijk niet echt uit of ‘t, of die nou schuldig was ja of nee…
Esther: Maar is dat een reden om er niet over na te denken nadien?
Moppie: Ja, d’r was wel een reden, maar dan moet je dus de hele film weer de revue laten passeren en dan ga je toch zeggen: “Ja, hij was schuldig.”…
Esther: Dus dan heb je d’r achteraf nog wel een beetje over nagedacht…
Moppie: Ja
Esther: In de zin van was ie nou schuldig of niet…
Moppie: Ja, ja, dat wel ja.
Esther: En ehm…Kwamen d’r, kwamen er bepaalde thema’s in voor die in je dagelijks leven.. Je zei, hij was wel mooi omdat ie met ’t dagelijks
leven te maken had. Kwamen d’r bepaalde thema’s in voor die je op je eigen dagelijks leven kan betrekken?
Moppie: Nou, niet in m’n eigen dagelijks leven, maar ‘t, ’t eh, ’t ging dus over dat ie lid was van de IRA. Dat ie in ieder geval, dat ie wapens en eh, bommen en zo smokkelde voor de IRA. Dat is wel een actueel onderwerp, toch wel…
Esther: … Ja…… Oké, ehm… Als je één favoriet. Ja, je kijkt voornamelijk films, maar is er toch iets van een favoriet programma wat je voor je ontspanning kijkt?
Moppie: Nee, niet echt favoriet, nee…
Esther: Wat is je reden om de televisie aan te zetten meestal?
Moppie: Journaal.
Esther: Ja?
Moppie: Ja. Het nieuws.
Esther: En waarom kijk je het nieuws?
Moppie: Ehhh… Ja, om op de hoogte te blijven van de, van de dagelijkse dingen. Dat zijn eigenlijk de twee vaste zaken: ‘s morgens de krant en ’s avonds om acht uur ’t Journaal…
Esther: … En is dat iets waar je verder wel over nadenkt?
Moppie: Nee.. Nee, nee, nee… We zetten thuis dus bijvoorbeeld nooit de televisie aan als we zitten te eten. Dat doen we in principe niet, omdat we gewoon rustig willen eten. We nemen ook geen telefoon aan tijdens ’t eten. [Lach] We willen gewoon rustig eten altijd. En we eten meestal vrij laat, althans vrij laat, pas om half zeven of zeven uur. Nou, eer dan dus, en we zitten altijd op ons gemak te eten, dus dan eer je klaar bent dan is het acht uur en dan is het tijd voor het Journaal eigenlijk. Dat is… Ja, een beetje gegroeid in de jaren.
Esther: En dat gebeurt elke dag zo of…?
Moppie: Ja, meestal wel ja, als we dus thuis zijn wel ja…
Esther: Ja… En praat je wel eens over het Journaal of een ander programma dat je op televisie hebt gezien? Je kijkt vaak met z’n tweeën zeg je?
Moppie: Ja.
Esther: En hebben jullie het onderling wel eens over, ondertussen of…
Moppie: Ja… Ondertussen of, tijdens het Journaal bijvoorbeeld… Van eh… Ja, meestal zijn het de erge dingen waar je, waar je ’t eh over gaat hebben. Als er weer een aanslag gepleegd is of wat dan ook. Over de leuke dingen, die neem je met een glimlach waar en dan eh, ja dat is het…
Esther: Ehm.. Denk je dat de programma’s, of films bijvoorbeeld of andere
programma’s die je voor je ontspanning kijkt, heb je het daar even veel over als de nieuwsprogramma’s, bijvoorbeeld?
Moppie: Nee, je hebt ’t meer over, nieuwsprogramma’s heb je ’t meer over. Wat er eigenlijk in de wereld gebeurt, daar ga je eigenlijk een beetje op door…
Esther: Ja…
Moppie: Maar, maar als je nou voor je plezier naar een dierenprogramma zit te kijken, ja, dan zeg je eens van nou, god, kijk dat ’s of kijk dat ’s of kijk dat ‘s, maar voor de rest ga je d’r niet verder op door dan.
Esther: Nee… En met een fictiefilm, zoals je gisteravond hebt gekeken?
Moppie: Ja, dan, dan, ja, de ene keer wel, de andere keer niet. Dat ligt eraan. Doe je nog andere dingen tussendoor of zo. Ik bedoel, je loopt dan nog wel een keertje weg of ja, als het je niet, als het je weinig of niks zegt dan zet je de televisie uit en dan pak je een boek… Ik ben niet zo dat ik ga zitten kijken als het me niet interesseert. Dan zet ik ‘m uit….
Esther: Ja…
Moppie: Ik ben echt een gerichte tv-kijker…
Esther: En… Zoek je dan ook eerst op in de televisiegids wat je wil gaan kijken of…
Moppie: Ja, ja…
Esther: Je zet nooit zomaar de televisie aan om te kijken wat er op televisie is?
Moppie: Nee, nee… Nee, dat nooit…
Esther: Kijk je dan ook vaak eh.., dezelfde programma’s of kijk je ook wel eens iets wat je nog nooit eerder hebt gezien?
Moppie: Ja, kijk ik ook. Als d’r bijvoorbeeld helemaal geen film is, wat natuurlijk ook wel eens gebeurt, ja, dan kun je of een DVD opzetten natuurlijk, maar als er bijvoorbeeld twee films een keer tegelijk zijn, waarvan je denkt, nou, die wil ik eigenlijk allebei zien, ja, dan neem je d’r één op. Maar over ’t algemeen kijken we gewoon naar hetzelfde programma. En als d’r ’s een keer echt helemaal niet is en je hebt eigenlijk geen zin om een film op te zetten, dan pak je maar eens een willekeurig programma. Dan kijk je ‘s. En als het niks is dan ga je weer verder.
Esther: Kan je je herinneren wat het laatste programma was wat je zo willekeurig uitgekozen hebt?
Moppie: ………. Ja, dat was een paar weken geleden. Dat ging ook over een
vliegtuigramp toevallig. Dat is wel toevallig ja. En over de, daar gingen dus de mensen op de grond, naderhand gingen ze de oorzaken proberen te achterhalen. En dat was zomaar toevallig, omdat ik eh, zat te wachten op het Journaal van tien uur en nog even wat tijd over had.
Esther: En wat was dat voor een programma? Een documentaire of…
Moppie: Een documentaire was dat.
Esther: … Oké, ehm… Heb je het idee dat, want je zegt, over de thema’s uit het nieuws praat je veel en over een film praat je ook wel eens, ehm, heb je het idee dat die thema’s soms op elkaar kunnen lijken? [stilte]
Moppie: Ja, soms wel. Een eh, een film die kan dus eh… ook de hedendaagse tijd een beetje weergeven. Die film van gisteravond bijvoorbeeld, ja, die is, hij was vijf jaar oud, maar het ging dus over de IRA en over aanslagen, ja dat is nu nog nieuws vandaag de dag natuurlijk…
Esther: En ehm… Valt je, ja… Door zo’n film te kijken en d’r over te praten en over na te denken, denk je dan dat eh, je manier van denken daarover verandert of…
Moppie: Nee, nee, nee. Nee, dat geloof ik niet.
Esther: En maakt ’t een verschil dat… Bekijk je ’t op een andere manier dan in ’t Journaal?
Moppie: Ja, een film wel, omdat een film.. Journaal heb je natuurlijk altijd, meestal, eh, reality-beelden. En dat zijn dus echt de daagse dingen die gebeuren in het leven. Een film, tuurlijk kan die op waarheid berusten, maar meestal is het toch wel een verhaal, fictie…
Esther: Ja… Maar zoals je zei, die film gister die had zo in ’t echt kunnen gebeuren.
Moppie: Ja, dat had zo in ’t echt kunnen gebeuren ja.
Esther: Denk je dan er… Zit er erg veel verschil in je manier van denken over het onderwerp van zo’n film? Dan.. Effe kijken, effe denken. Als je in het Journaal iets ziet over een vliegtuigramp of je ziet een film over een vliegtuigramp, denk je dan dat je op heel verschillende manieren daar over nadenkt?
Moppie: Ja, ja…
Esther: En wat… Kun je iets meer zeggen over wat dat verschil dan zou zijn?
Moppie: Omdat wat in het, als je ’t in het Journaal zou zien dan zou het realiteit zijn. Dan zou het bijvoorbeeld dezelfde dag gebeurd kunnen zijn of een dag eerder. Een film ga je d’r meestal vanuit dat ’t een verhaal is en dat het in werkelijkheid niet gebeurd is.
Esther: En wat maakt dat uit over je gevoel daarbij?
Moppie: Eh… Dat je d’r toch met andere ogen naar kijkt dan dat je ‘t. Ik denk dat je ’t minder erg vindt als zo’n vliegtuig dan neerstort, want je denkt:”Het is toch maar een film, het is toch maar een verhaal. Het is niet in werkelijkheid gebeurd.” Je ziet dat ook dus vliegtuigen in werkelijkheid helemaal niet neerstorten, dus dan is het ook minder realiteit.
Esther: Ook al is de film heel realistisch…
Moppie: Ook al is de film heel realistisch, dan is het toch maar een verhaal. Toevallig de film gisteravond die kwam wel dicht bij de realiteit, omdat ze lieten wel niet het vliegtuig zien wat neerstortte, maar ja, de aanslagen in Engeland en in Ierland, die zijn toch wel steeds actueel…
Esther: En ben je wel eens ontroerd door een film die je kijkt?
Moppie: … Ja, maar niet zo snel. Niet zo snel…
Esther: Ben je eerder ontroerd door een item in het nieuws?
Moppie: …Jaa [twijfelend] Ja, ja, ja [steeds zekerder] Ja, denk ik wel ja. Ja.
Esther: Kun je daar wat meer over zeggen?
Moppie: … Ja, eh…… Ja, eh… Een, een… Bij een film denk ik dan, heb ik ’t weer, denk je toch ja, het is een film. En dan eh… Bij het Journaal dan, dan denk ik wel, dan ben je eerder gepakt of ontroerd of hoe je dat wil noemen… Ja, omdat het de realiteit is. En een film heeft toch altijd die achtergrondgedachte van: “Is het echt zo?” Maar meestal is het dus niet echt zo…
Esther: En eh… Heb je dan wel bijvoorbeeld bij een documentaire of bij een film die op een waar gebeurd verhaal gebaseerd is dat je dat toch wat eerder hebt? Dat jee eerder ontroerd bent of dat het je meer raakt?
Moppie: Ik denk meestal, een heel kort onderwerp kan je heel erg ontroeren. Dat je zegt van jezelf: “Nou, wat erg is dit.” Of ja dat eh. En dan kun je d’r later nog wel eens over nadenken.
Esther: Ja.
Moppie: En ja, met films zal je dat niet zo hebben al heb je met documentaires die kunnen heel erg ontroerend zijn natuurlijk. En vooral in ‘t, in de dierenwereld. Dat is natuurlijk best interessant.
Esther: Ja? Dat raakt je…
Moppie: Ja, dat raakt je… Ja en dan zie je dikwijls met dierendocumentaires dat het ene beest de andere doodt en ja, dat eh, dat is life natuurlijk, maar ’t ontroert je toch….
Esther: … Ja… En dat… Ook al zijn het dieren, ja, het raakt je wel?
Moppie: Ja, ja, ook al zijn het dieren. Als je ziet bijvoorbeeld dat een stelletje jonge kuikens opgegeten wordt door een leeuw of door een slang of zo. Dan denk ik: “Ah, god, wat zielig.” Ja, dat doet je toch wel iets. Ja, en dan wordt de slang het slechte dier en de kuikentjes worden de goede diertjes en de lijdende voorwerpen.
Esther: … Ja… En eh, als je kijkt op dit moment naar de samenleving of maatschappij of hoe je ’t wil zeggen, thema’s die op dit moment spelen. Zijn er dingen die je bezighouden?
Moppie: [stilte] Niet echt, eh…, eh…, nee, niet echt. Je hebt natuurlijk altijd wel weer als d’r iets gebeurt, dan ben je d’r heel even mee bezig. Maar er gebeurt zoveel in deze wereld, ja, je kunt er niet allemaal mee bezig blijven, want eh, ja, dat is te veel voor je. Je hebt de orkaandreigingen in Mexico, je hebt de aanslagen gehad in Londen en dus nu weer in Turkije, je hebt branden in Spanje. Je kunt niet overal stil bij blijven staan. Dat eh, nee, ik denk dat dat niet goed is voor je lijf.
Esther: En merk je soms dat het één je meer raakt dan het andere?
Moppie: Jaa, ja dat wel, dat heb je wel. Sommige… Eh, ja, toen met die Tsunami in Thailand, dat raakt je omdat je daar altijd komt. En dat raakt je natuurlijk heel erg. En eh, ja, en hele grote gebeurtenissen, ja dat raakt je ook wel, maar dan moeten het echte rampen zijn hè. Het moet echt boven het gemiddelde uitzijn. Zo’n bomaanslag zoals gister in Kusadasi in Turkije, ja wat erg hè voor die mensen en nou ja, je gaat dan met die gedachte van: “Ach ja, morgen is er weer een dag.” En het is tegenwoordig elke dag zijn het aanslagen. Je staat er minder bij stil denk ik als vroeger toen het nog eens een enkele keer gebeurde. Je gaat het als gewoonheid beschouwen…
Esther: Maar die Tsunami bijvoorbeeld, dat is iets wat al een tijdje, dat is in december gebeurd…
Moppie: Ja.
Esther: Maar dat houd je nog steeds bezig. Dat is ook het eerste waar je ’t over hebt op het moment dat ik je vraag waar je het over hebt met vrienden.
Moppie: Ja.
Esther: Dus dat is iets waar je nog steeds over praat en over nadenkt?
Moppie: Ja, omdat het je zelf raakt. Omdat je, je bent daar vroeger geweest. Ik ben dus in maart ook eh, gelijk weer geweest. En eh…, als je dan dus die verwoestingen ziet, die zo ingrijpend zijn, eh… ja natuurlijk vanaf eh.. Wanneer was het gebeurd? 26 december of zoiets. Nou, januari, februari, heb je dus, twee maanden lang heb je beelden gezien op televisie en in kranten foto’s gezien. Dan maak je jezelf een voorstelling d’r van hoe het is. En dan kom je daar en dan is het eigenlijk veel erger. Het is eigenlijk veel erger dan dat je gezien had en wat je verwacht had. Hè, we hebben daar kennissen. Die hebben daar zo’n soort strandpaviljoen, laat ik het maar zo zeggen. Ja, die hadden geen parasol meer en geen stoel meer… En die konden dat ook niet opnieuw gaan kopen, daar hadden ze het geld niet voor. Het is nog steeds wel een arm land. Ja en dat, dat, dat, dat treft je dan en eh, dat eh ja, en dat vind je dan heel erg naar voor die mensen. En dan probeer je ze nog te helpen. Dan zeg je van: “Oké, we gaan tien strandstoelen kopen voor en jij kan ze verhuren, dan heb jij weer geld en kun jij weer eten. Want dat is het leven in Thailand hè, eh, geld is eten. En als ze geen geld hebben, dan heb je ook geen eten.
Esther: Maar je kent daar ook mensen?
Moppie: Ja.
Esther: En maakt dat verschil?
Moppie: Ja, omdat je ze kent denk ik. Hè, want het raakt je ook persoonlijk. Ja, dat zijn dus een aantal mensen. Die runnen die strandtent en ja, die ken je allemaal en ze zijn, we gaan er twee keer per jaar naartoe en als je d’r komt dan zijn ze dolblij dat je d’r weer bent en dan, dan, da, ja… Als ze weggaan doen ze een gebed voor je, want ze zijn natuurlijk zo boedistisch als een ‘k weet niet wat, doen ze een gebed voor je. En je wordt gezegend en ja, dat raakt je, dat die mensen zo, terwijl wij toch gewoon ook maar één van de zovele toeristen zijn, zo met je meeleven. Dat raakt je dan veel meer als een, nu dan bijvoorbeeld die bomaanslag in Londen. Dan zeg je wat erg, maar dat raakt je niet zo. Alhoewel het veel dichterbij is natuurlijk. En steeds dichterbij komt naar Nederland.
Esther: Maar, hoe denk je, hoe denk je dat het komt dat, want inderdaad eigenlijk zo’n bomaanslag in Londen is realistisch gezien dichterbij voor ons in Amsterdam of in Nederland dan een Tsunami in Thailand, maar toch die Tsunami raakt je meer.
Moppie: Omdat je de mensen persoonlijk kent. En mensen in Londen ken je natuurlijk niet. Ja, je leest in de krant dat er ook Nederlanders bij betrokken zijn. Prima, oké, daar ga je van uit. Er gebeurt overal ter wereld wel waar Nederlanders dan weer. Gebeurt ook in, nu in Mexico dat er mensen zullen verongelukken waar Nederlanders zijn. Dat heb je natuurlijk altijd, maar ja, in Thailand, die mensen die ken je persoonlijk. En dat is natuurlijk heel wat anders. Als je persoonlijk mensen hebt die, die erbij betrokken zijn. Dat is heel anders dan dat je de mensen niet kent.
Esther: En ga je door zo’n gebeurtenis ook meer nadenken over wat er moet gebeuren, wat de politiek zou moeten doen…
Moppie: Nou, die hoop heb ik al lang opgegeven, dat de politiek wat gaat doen. [lachend]
Esther: Ja?
Moppie: [gelach]
Esther: Want?
Moppie: Politiek is nu op het moment niet bepaald eh, geliefd denk ik. Of dit kabinet, laat ik het dan zo zeggen. Dus ik denk niet dat eh…, dat die iets zullen doen snel. Nee.
Esther: Na die Tsunami is er een behoorlijke liefdadigheidsactie op gang gekomen. Er zijn nummers geschreven, concerten gegeven. Wat vind je daarvan?
Moppie: Het is een heel goed doel natuurlijk. Alleen ja, ik heb het altijd met zulk soort acties, met grote acties, die zijn d’r wel eens meer geweest natuurlijk. Ik ben altijd bang, en in ’t verleden is dat natuurlijk ook wel gebeurd en heb je d’r wel eens van gehoord, dat er altijd wel wat geld aan de strijkstok blijft hangen. En dat vind ik altijd een hele kwalijke zaak.
Esther: Ja. Maar denk je dat het goed is dat bekende mensen bijvoorbeeld hun gezicht lenen aan…
Moppie: Tuurlijk! Als ze d’r achter staan. Maar ze moeten d’r wel achter staan vind ik. En het moet niet zo gemaakt zijn. Dat, dat, dat, nee, dat past niet. Het moet ook echt zijn dan.
Esther: Heb je het gevoel. Heb je iets gezien waarvan je dacht: “Ja, dat was wel echt”?
Moppie: Nee, ik heb eh… Ik heb, ik heb d’r ook niet zoveel naar, naar gekeken, naar die eh… Ik weet dat er één avond een heel groot gebeuren is geweest, maar ik heb er gewoon niet naar gekeken. Dat eh Ik heb d’r ook geen geld aan gegeven…
Esther: Nee, maar wel strandstoelen gekocht…
Moppie: Wel strandstoelen gekocht voor die mensen ja. Dat wel.
Esther: Dat is veel meer in jouw…
Moppie: Persoonlijke…
Esther: Eigen, persoonlijke beleving…
Moppie: Ja, ja. En dan weet ik, nu, nu weet ik ook waar het geld terecht is gekomen…
Esther: Ja.
Moppie: En ik weet dat die mensen d’r goed gebruik van maken… En met zo’n actie, ja, dit keer waren d’r natuurlijk ook heel veel landen getroffen hè, Sri Lanka, Indonesië, Thailand, en eh.. als je dan geld geeft, dan weet je niet eens waar je geld heen gaat….
Esther: Ja…
Moppie: Hè, je geeft geld voor een goed doel, voor die Tsunami-slachtoffers, maar je weet niet of het naar Sri Lanka gaat, je weet niet of het naar Atjeh gaat, je weet niet eh… Je weet helemaal niet waar het heen gaat. Nu heb ik zelf iets persoonlijk gegeven, ik heb gewoon, ik heb geen eens geld gegeven, ik heb gewoon tien strand, strandstoelen gekocht… Maar die mensen waren d’r hartstikke blij mee…
Esther: Ja… En dat je in maart naar Thailand bent gegaan… Was je dat sowieso al van plan of…
Moppie: Ja, ja, we waren ‘t toch al van plan…
Esther: Stond die reis ook al gepland of…
Moppie: Ja, die stond al gepland, alleen door, door allerlei omstandigheden is ‘ie wat veranderd, maar hij stond al gepland.
Esther: Oké. En heb je overwogen om niet te gaan vanwege de Tsunami?
Moppie: Nee, absoluut niet, nee absoluut niet…
Esther: Juist…
Moppie: Juist daardoor…
Esther: Ja?
Moppie: En ik was zelfs van plan om… Want we zouden eerst eh, op 1 april weggaan, tot 21 april, omdat, we wilden eigenlijk voor de eerste keer het Thaise nieuwjaar meemaken wat op 13 april is. Dat wilden we eigenlijk meemaken. Maar door die Tsunami en het hotel waar we altijd zitten, omdat dat ook grotendeels verwoest was kon dat allemaal niet en eh… Toen zijn we dus wat eerder gegaan…, omdat we d’r toch gewoon heen wilden. Ik wilde gelijk al in januari of, ja in januari wilde ik gelijk al om te kijken hoe het met die mensen was… Ja…
Esther: En ehm… Dat was je idee, je wilde d’r naartoe om, te kijken hoe ’t met die mensen was…
Moppie: Ja, ja…
Esther: Nog andere redenen waarom je d’r heen wilde?
Moppie: Nee, nee. Gewoon om te kijken hoe het met de mensen was, want ja, je, je kan ’t ook op eh.., op de… site van Phuket, waar we dus altijd zijn en daar had ik gekeken en nou ja eh… De winkel waar wij dus altijd onze boodschappen deden, die hadden een kelder en daar waren tachtig man verdronken. Al het personeel is daar verdronken… En ook de klanten die d’r op dat moment waren natuurlijk. En dat is… Ja, dat is, dat staat dan zo dichtbij je… Het hotel waar we, waar wij altijd zitten dat is een voorste gedeelte en een achterste gedeelte. Het voorste gedeelte was aan de boulevard, was helemaal verwoest, zeg maar. Alleen het achterste gedeelte had dan niet zoveel schade. Maar ja, dat, dat, dat raakt je dan zo, omdat je d’r altijd komt, omdat je die mensen kent en ja, je was zo benieuwd van leven al die mensen nog die we kennen daarzo… Dat is dan je, je… Van god, eh, kan ik er niet heen, kan ik er niet heen, van ik wil weten hoe het met die mensen is…
Esther: Ja… En je zei eh, dat je niet zoveel vertrouwen had in de politiek om er iets mee te doen. Kun je uitleggen hoe dat komt?
Moppie: Ja, dat eh… Ja, beetje moeilijk uit te leggen hoe eh… Ja…, dit kabinet is een kabinet van veel beloven en weinig doen, dat eh… Ja, ze hebben natuurlijk ook geld gegeven, maar ja, nou las ik weer een paar weken geleden in de krant dat het geld nog steeds niet was overgemaakt op eh, het betreffende rekeningnummer, dus dat het nog steeds, eh, vastzat in Den Haag ergens. Dat heb ik ook alweer gelezen. En dan gaat, ja, daar krijg je een nare smaak in je mond van, eh… Die toezegging die ze gedaan hebben, wanneer komt die nou eens een keer.
Esther: Vind je dat daar iets in zou moeten veranderen? Wat in zou kunnen veranderen?
Moppie: … Ja, … Wie ben ik om daar over te oordelen natuurlijk, dat eh…
Esther: Een kiezer…
Moppie: Ja, ik ben een kiezer, maar… het is niet mijn kabinet. Ik heb dit kabinet niet gekozen, dus eh…
Esther: Nee… En ehm, als je politiek op lager niveau bekijkt, d’r zijn ook actiegroeperingen en dat is ook een soort van politiek zeg maar… Ehm… Denk je dat daar wat meer in te doen is? Of dat dat makkelijker te beïnvloeden is?
Moppie: [Stilte] Denk ik wel… Alleen ik vind altijd, ja, altijd met politiek of dat nou op hoog of laag niveau is, Als ze je nodig hebben beloven ze je koeien met gouden horens, maar als ’t op daden aankomt… dan is het allemaal weer afgelopen.
Esther: Heb je persoonlijke betrokkenheid bij de politiek?
Moppie: Nee, nee, helemaal niet.
Esther: Nooit gehad?
Moppie: Nee…
Esther: Je stemt wel altijd?
Moppie: Ja…, dat wel… Dat is het enige wat ik kan doen en dat wat ik mag doen en dat is een vrijheid die ik heb en die eh.., die neem ik ook maar…
Esther: Denk je wel eens over politiek na?
Moppie: [Stilte] Nee, minder… minder…
Esther: Minder dan…?
Moppie: Vroeger, minder dan vroeger, laat ik ’t zo zeggen… Ja…
Esther: Wat is daarin veranderd?
Moppie: Wat er wel veranderd is, dat ze, ja, ik zeg veel beloven, weinig doen…
Esther: En dat was vroeger anders?
Moppie: Volgens mij was dat vroeger wel wat anders… Ja, volgens mij was dat vroeger ietsje anders. Ja, heb ik het zo het idee van. Ik kan ’t misschien helemaal verkeerd hebben, maar…
Esther: Ik weet ’t ook niet hoor…
Moppie: Nee… [gelach]
Esther: Maar met vroeger, welke tijd bedoel je dan?
Moppie: Eh… dus twintig, twintig dertig jaar geleden, zeg maar…
Esther: Ja… En was je toen persoonlijker betrokken bij de politiek voor je gevoel of….
Moppie: Nee, dat niet. Nee, want ik heb niks met politiek of zo, dat eh… De mooie… Vlak voor de verkiezingen komen altijd de mooie praatjes en als de verkiezingen dan geweest zijn, dan zijn de mooie praatjes weer afgelopen.
Esther: Zijn d’r politici waar je iets mee hebt?
Moppie: Nee, nee…
Esther: Ook niet uit ’t verleden?
Moppie: Nee, nee… Nee…
Esther: Ehm… Even kijken… Herken je, zijn d’r wel eens televisieprogramma’s of, of eh.. films die je kijkt bijvoorbeeld, waar je… die aansluiten bij je eigen ideeën over wat er aan de hand is in de wereld of… Waarvan je denkt:”Nou, dat is nou een interessant thema of dat sluit precies aan op iets waar ik zelf over na aan het denken was…
Moppie: [Stilte] Nee, dat is meestal dan toeval en ja… een samenloop van omstandigheden dat iets aansluit bij je leven als je ergens naar zit te kijken. Het Journaal eigenlijk al helemaal niet… eh… Dat eh… Ja, ja, wat, nee, nee… Niet echt.
Esther: Het Journaal al helemaal niet… Andere dingen wel die je ziet?
Moppie: Nee, nee… [Stilte] Je moet ’t leven nemen zoals ’t komt en je kan d’r niks aan veranderen.
Esther: En eh… Maar je wordt wel eens geraakt door iets wat je ziet…
Moppie: Ja…, je wordt wel eens geraakt natuurlijk. Hè, dat eh… Maar dat zijn ook echt hele grote dingen dikwijls… Dat je echt, echt raakt. En wat, wat, ik zeg die Tsunami, Bijlmerramp bijvoorbeeld hè een aantal jaren geleden hè, een vliegtuig van Martinair wat dan neerstort op eh…, op Faro en dat soort dingen. Dat zijn echt grote gebeurtenissen, wat, wat, dat echt eh… indruk op je maakt. Die kleine gebeurtenissen maken steeds minder indruk op je, omdat ’t dagelijks gebeurt….
Esther: Ja, ja… En eh… Denk je dat een film meer indruk op je maakt op ’t moment dat die daar op aansluit?
Moppie: Ja, ja… Denk ik wel…
Esther: Hoe zit dat denk je?
Moppie: Omdat ’t dan realiteit wordt. Dan, dan ga je ook denk ik een beetje met andere ogen kijken. Dan ga je niet kijken als dat ’t een film is, maar dan ga je denken van: “God, ja, dat had echt kunnen gebeuren.” En dat soort dingen. Dat speelt wel ja…
Esther: En met een film… Op ’t Journaal wordt alles eh…, zo objectief mogelijk, tussen aanhalingstekens, neergezet. In een film niet.
Moppie: Nee
Esther: In een film wordt er vaak, heb je vaak een hoofdpersoon die je aardig vindt of niet en andere mensen die je aardig vindt of niet en onderlinge relaties, ehm…, waardoor er ook een ander soort betrokkenheid bij een film is. Je bent ook benieuwd hoe het liefdesverhaal afloopt…
Moppie: Ja…
Esther: Of hoe iets afloopt…
Moppie: Ja…
Esther: Maakt dat verschil, denk je, in hoe je je voelt bij ’t kijken naar een film en het kijken naar het nieuws?
Moppie: Ja, ehm…, nieuws daar zit je toch meer met spanning denk ik naar te kijken, omdat ’t realiteit is. En een film is, ja…, als je een liefdesdrama hebt, dat is dan ontspanning zal ik maar zeggen.
Esther: Kijk je dat wel eens?
Moppie: Eh… Niet zo veel…, niet zo veel…
Esther: Maar als je kijkt… Je kan d’r wel naar kijken?
Moppie: Ja, ik kan d’r wel naar kijken, maar niet echt dat je zegt van eh…, ik zoek ’t uit.
Esther: Nee, nee… En als je zo’n liefdesdrama ziet, is ’t dan… Denk je daar nog wel eens over na als je hebt gekeken?
Moppie: …Nee, ik probeer ’t wel eens te vergelijken met mijn eigen leven, maar eh… [lachend]
Esther: En heb je ’t er wel eens over?
Moppie: Nee, vrijwel niet, nee, vrijwel niet, nee…
Esther: Ehm… Heb je wel eens gehad dat je een film of een televisieprogramma hebt gezien, die je kijk op iets heeft veranderd?
Moppie: [Stilte]
Esther: Da’s een moeilijke vraag hè…
Moppie: [stilte] Nou dat zou ik zo niet weten…
Esther: Bijvoorbeeld zo’n film als gister die gaat, nou ja, dat wel over iets wat op dit moment wel gaande is… Door zo’n film te zien, krijg je dan een ander beeld van wat er op dit moment aan de hand is?
Moppie: [stilte]
Esther: Of bevestigt het ’t beeld wat je al had? Of…
Moppie: [stilte] Ja [Stilte] Je, je gaat d’r vanuit, in ’t algemeen genomen, dat, net zoals over die film van gisteravond dan even, dat zo’n piloot dus echt honderd procent betrouwbaar is. Dat die onkreukbaar is. En dan achteraf blijk dus dat het helemaal niet het geval is. En dan zeg ik van eh.., ja, eh… dat kan in ’t dagelijks leven ook gebeuren en als ik straks in een vliegtuig stap, ja, kan dat ook gebeuren. [Stilte]
Esther: Ja…
Moppie: En dat is, ja, hè, dat… Het verandert de kijk op het leven niet, het eh… Nee…
Esther: Nee, maar ’t hoeft ook niet zo groot te zijn, maar gewoon dat je… Soms kun je ideeën krijgen of op ideeën gebracht worden… Het hoeven geen grote ideeën te zijn
Moppie: Nee, nee…
Esther: Het kan ook een tuinieroplossing zijn bij wijze van spreke…
Moppie: Ja, je ziet altijd wel ‘s, eh, wel ’s iets, maar… Ja, ik zag eens een keer bijvoorbeeld op de tv, dat ging over, over een, dat was een tuinprogramma en eh… om, om mieren te bestrijden heb je natuurlijk gif, maar je kan ook water met een, met een kopje azijn nemen. Nou, dat ga ik eens een keer proberen, want ik heb last van mieren…
Esther: Ja…
Moppie: Ja, oké, dan heb je daar iets aan. Maar over ’t algemeen zijn dat eh, nee…
Esther: En eh…, zijn er mensen op televisie die je interessant vindt? Of boeiend of eh… Die indruk op je maken…
Moppie: [Stilte]
Esther: Of die je erg sympathiek vindt…
Moppie: [Stilte] Nee… Ik denk als een nieuwslezer een eh… een leuk onderwerp eh, voorleest, dat je ‘m dan leuk vindt en als ‘ie een, een naar onderwerp voorleest, dat je ‘m dan minder leuk vindt. Zoiets in die geest. Dat, dat eh…
Esther: Is er een nieuwslezer die je sympathiek vindt of die je het liefst hebt dat die het nieuws presenteert?
Moppie: Ehm… Ik vind Gerard Arninkhof vind ik heel erg goed…
Esther: Waarom?
Moppie: Hij is heel duidelijk. Verspreekt zich bijna niet. Eh, goeie intonatie in z’n stem… Ja, vind ik heel goed.
Esther: En zijn d’r ook televisiepersoonlijkheden meer uit de entertainmentsector zeg maar, waarvan je denkt: “Dat vind ik nou een leuke vrouw of een leuke man?”
Moppie: Eh, Robert ten Brink vind ik een leuke vent.
Esther: Ja? Waarom?
Moppie: Ja. Die is naturel, die is niet zo gemaakt en eh… Ja, die vind ik wel… En hij presenteert goed.
Esther