Bibliografie

a.) Boeken en artikels

• Actie Kerkbalans: stijgende lijn inkomsten zet door, in 1-2-1 online 26 (1999) 1, http://www.katholieknederland.nl.

• Adam, Adolf, Wo sich Gottes Volk versammelt. Gestalt und Symbolik des Kirchenbaus, Freiburg, 1984.

• Adams, William Seth, An Apology for Variable Liturgical Space, in Worship 61 (1987) p.231-242.

• Alliët, Daniël (ed.), Kerkasiel vandaag. Als Vlaamse Kerkgemeenschappen het concreet opnemen voor mensen zonder papieren, Brussel, 1997.

• Archimon (ed.), Tilburg. St.-Theresiakerk, http://archimon.tripod.com (toegang 21 februari 2003).

• Armstrong, Karen, Jeruzalem. Geschiedenis van de Heilige stad, Amsterdam, 1996¹, 1998².

• Babris, Peter J., Silent Churches. Persecution of Religion in the Soviet-Dominated Areas, Illinois, 1978.

• Barnard, Marcel & Post, Paul, Ritueel bestek. Antropologische kernwoorden van de liturgie, Zoetemeer, 2001.

• Baudot, Jules, La dédicace des églises (Science et religion. Études pour le temps présent, 510), Parijs, 1909.

• Bekaert, Geert, Een gebouw is een gebouw. Beschouwingen over secularisatie van kerkgebouwen, in Kultuurleven 57/2 (1990) 32-43.

• Bekaert, Geert, In een of ander huis. Kerkbouw op een keerpunt, Tielt – Den Haag, 1967.

• Bernet, Rudolf, De schoonheid van de muur. Over architectuur als kunst van tegenstellingen, in Kultuurleven 66/4 (1999) p.54-61.

• Bernts, Ton, Samengaan en samenwerking van parochies. Een noodzaak voor de liturgie?, in Tijdschrift voor liturgie 86/4 (2002) p.194-206.

• Besemer, Jan, Theater en liturgie, in Paul Post (ed.), Een ander huis. Kerkarchitectuur na 2000 (Liturgie in perspectief, 7), Baarn, 1997.

• Billiet, J., Creyf, R. & Dobbelaere, K., Secularisatie en verzuiling in de Belgische politiek, in Rudi Laermans (ed.), Godsdienst en Kerk in een geseculariseerde samenleving. Een keuze uit het werk van Karel Dobbelaere (Sociologie vandaag/Sociology Today, 1), Leuven, 1998, p.107-132, oorspronkelijk gepubliceerd in Res Publica 20/3 (1978) p.407-431.

• Bisdom ’s-Hertogenbosch, Bisdom pleit voor verantwoorde verkoop van kerkgebouwen, in Bisdomblad, januari 2003.

• Bisdom Brugge, Project ‘gebruik van het kerkgebouw’. Decanaat Diksmuide – Decanaat Kortrijk, Brugge, 2002.

• Bisdom Roermond, Nieuw evenwicht in inrichting kerken nodig, in Info-bulletin bisdom Roermond, november 2001.

• Bisdom Roermond, Verder op weg naar vitale parochiegemeenschappen. Voortgangsnota voor allen die betrokken zijn bij parochieopbouw in het bisdom Roermond, mei 2002.

• Bisdom Rotterdam, Samenwerking geboden. Beleidsnota over de organisatie van de territoriale pastoraal in het bisdom, Rotterdam, oktober 1996.

• Bisdom Rotterdam, Tent van God, Rotterdam, 2001.

• Bisdom s’Hertogenbosch, Richtlijnen voor besturen, http://www.bisdomdenbosch.nl/documenten/documenten-entry.htm (toegang, 15 maart 2003).

• Bisseling, Harry, Kan de kerk de wijk nemen?, 10 mei 2001, http://www.de-oase.nl (toegang 25 november 2001).

• Blankensteijn, H.R. & Overbosch, W.G., Een hut om in te schuilen. Kerken van nu en morgen (Bibliotheek van boeken bij de Bijbel, 5), Baarn, s.d.

• Blankensteijn, Hans, Drie daken boven wat hoofden, in Bazuin 77 (1994) 34, p.14-15.

• Blankensteijn, Hans, God is geen galeriehouder. Kunst in de kerk, in Bazuin 81 (1998) 15, p.14-15.

• Blijlevens, Ad, et al., Ruimte voor liturgie. Opstellen met betrekking tot de restauratie van de Sint-Servaas te Maastricht, Maastricht, 1983.

• Bodar op CRK-dag: ‘Kerken niet slopen maar dagelijks open’, in 1-2-1 online 29 (2001) 11, http://www.katholieknederland.nl.

• Boleslaw, Mgr. Pylak, Okumenisches Gotteshaus in Majdanek, in Internationale Katholische Zeitschrift “Communio” 12/2 (1983) p.203-204.

• Borras, Alphonse, De heraanleg van het parochielandschap, in Collationes 30 (2000) p.400-402.

• Borras, Alphonse, La paroisse. Vivre aujourd’hui ce que nous voulons demain, in La foi et le temps 23 (1993) p.249-280.

• Borras, Alphonse, Les communautés paroissiales: droit canonique et perspectives pastorales, Parijs, 1996.

• Brown, Patrick, New Uses for Churches, in Marcus Binney & Peter Burman (ed.), Change & Decay. The Future of our Churches, London, 1977, p.163-170.

• Burg, A., Atheïsme in de Sovjet-Unie 1917-1941. Een terreinverkenning, (IIMO-Research Pamphlets, 14), Leiden – Utrecht, 1985.

• Bürgel, R., Raum und Ritual. Kirchbau und Gottesdienst in theologischer und ästhetischer Sicht, Göttingen, 1995.

• Cassidy-Welch, Mejan, Monastic spaces and their meanings. Thirteenth-century English Cistercian monasteries (Medieval church studies, 1), Turnhout, 2001.

• Charlier, Jean-Émile, Moens, Frédéric & Nahon, Sébastien, Analyse des lieux de culte de Charleroi. Rapport de recherche, Mons, 1998.

• Charlier, Jean-Émile, Moens, Frédéric & Nahon, Sébastien, Église et églises dans la cité. Croyances, pratiques et bâtiments catholiques à Charleroi (Les cahiers de paraboles, hors série), Doornik, 1999.

• Choay, Françoise, L’allégorie du patrimoine (La couleur des idées) Paris, 1992.

• Chupungco, A.J. (ed.), Liturgical Time and Space (Handbook for Liturgical studies, V), Collegeville, 2000.

• Church Art, Architecture and Heritage Committee (ed.), Reports, in Liturgy 19, 76-77; 20, 207-208.

• Church, Synagogue Build Together, in Christianity Today 38/8 (1994) 51.

• Collinet, R., Fabriques d’églises et remodelage paroissial. Dossier de documentation [Groupe de travail des canonistes francophones de Belgique. Matinée d’étude du 15 mars 1997], s.l., 1997.

• Committee for Community Relations & Committee for Art, Architecture and Heritage, Guidelines for the use of Church Buildings by other Churches, Faith Communities and Voluntary Groups, in Liturgy, 19/4 (1995) p.184-189. [met een lijst van gedeelde kerken waarin katholieken betrokken zijn]

• Communication service of the Department for External Church Relations of the Moscow Patriarchate (ed.), Russian Orthodox Church. Historical Background, http://russia-in-us.com/Religion/Christianity/hist_rus.htm (toegang 10 februari 2003).

• Congregatie van de Goddelijke Eredienst, Schrijven, 5 november 1987. De Engelse vertaling van de tekst is raadpleegbaar op de site van de vereniging Adoremus. http://www.adoremus.org/concerts.html.

• Conseil des métiers d’art de Quebec, Document de reflection sur le patrimoine. Présenté au groupe de travail sur le patrimoine le 14 avril 2000, Quebec, 2000.

• Corbo, V.C., & Loffereda, S., Capharnaum. The Town of Jesus, http://198.62.75.1/www1/ofm/sites/TScpmain.html (toegang 13 mei 2003).

• Corley, Felix, Religion in the Soviet Union. An Archival Reader, Hampshire – London, 1996.

• Crichton, J.D., The Dedication of a Church. A Commentary, Dublin, 1980.

• Daniel-Rops, The Church in an Age of Revolution. 1789-1970, London, 1965. Oorspronkelijke titel: L'Église des révolutions. En face de nouveaux destins, 1960.

• Danneels, F., The Suppression of Parishes and the Reduction of Church to Profane Use in the Light of the Jurisprudence of the Apostolic Signature, in Forum 8 (1997/2) 287-293.

• Davies, J.G., Liturgical Dance. An Historical, Theological and Practical Handbook, London, 1984.

• Davies, J.G., The Origin and Development of Early Christian Church Architecture, London, 1952.

• Davies, J.G., The Secular Use of Church Buildings, Londen, 1968.

• De beste herbestemming is kerkgebouw, in Bisdomblad, januari 2003. Zie: http://www.bisdomdenbosch.nl/nieuws/bisdomnws/kerkgebouwen10en11.htm (toegang 21 februari 2003).

• De Groef, Leo, De wijding van onze kerken. Verklarend schema der plechtigheid, Leuven, 1929.

• De Groef, Leo, La dédicace des églises. Plan et sens des cérémonies (La liturgie catholique, 3), Leuven, 1929.

• de Smaele, H., Kerken als musea, in Streven (1997) p.634-640.

• De Smet, Erik, Kerk als toevluchtsoord. Drugsverslaafden gebruiken in Rotterdamse Pauluskerk, in Kerk en Leven, 25 juni 2003, p.17.

• De Valk, Jack, Een ruimte voor velen, in Werkmap liturgie (1994) 5, p.286-291.

• de Visscher, Jacques, Kunst en het verdwijnen van de ‘reële’ aanwezigheid, in Kultuurleven 59/2 (1992) 18-25.

• De Visscher, Jacques, Transparante gebouwen, in Kultuurleven 63/2 (1996) p.22-29.

• Debersaques, S., et al. (ed.), Een kijk op kunst, Antwerpen, 1985, ⁵1996.

• Debuyst, Frédéric, L’architecture de l’église et le ‘retour du monumental’, in La foi et le temps 21 (1991) 325-241.

• Debuyst, Frédéric, The Church: a Dwelling Place of Faith, in Studia Liturgica 24/1 [Liturgical Space. Societas Liturgica 1993 Fribourg Congress] (1994) p.29-44.

• Delbeke, G., Het geld van de kerk, Leuven, 2002.

• Dempsey, A., Encyclopedie van de Moderne Kunst. Stijlen – scholen – stromingen, Zwolle, 2002.

• Denaux, Adelbert, Un nouveau ‘Directoire’ pour l’œcuménisme, in La foi et le temps 24 (1994) 293-311.

• Deutschen Bischofskonferenz, Missionarisch Kirche sein. Offene Kirchen. Brennende Kerzen. Deutende Worte, Bonn, 28 april 2003, 23p.

• Dhanis, T., Des choix pour l’Église en Wallonie, in La foi et le temps 22 (1992) p.40-48.

• Dierickx, Marc, Zijn er kerkgebouwen teveel? Zoja, wat doen we er mee?, in Tijdschrift voor liturgie 85 (2001) p.136-146.

• Diocesane Commissie voor Pastorale Organisatie en Kerkopbouw, Gesprekspaper over regiovorming in het bisdom Haarlem, Haarlem, september 2002.

• Diocèse de Tournai, Églises. Lieux de vie (Au service des communautés chrétiennes), Tournai, maart 1999, p.24-26.

• Dixon, J.W., The Iconic Architecture of Rudolph Schwarz. An Essay on Architectural and Theological Method, in The Christian Scholar, 1964.

• Dobbelaere, Karel & Voyé, Liliane, Religie en kerkbetrokkenheid: ambivalentie en vervreemding, in Karel Dobbelaere et al. (ed.), Verloren zekerheid. De Belgen en hun waarden, overtuigingen en houdingen, Tielt, 2000, 117-152.

• Dobbelaere, Karel, De katholieke zuil nu: desintegratie en integratie, in Rudi Laermans (ed.), Godsdienst en Kerk in een geseculariseerde samenleving. Een keuze uit het werk van Karel Dobbelaere (Sociologie vandaag/Sociology Today, 1), Leuven, 1998, p.133-167, oorspronkelijk gepubliceerd in Tijdschrift voor nieuwste geschiedenis 13 (1982) 1, p.119-160.

• Dobbelaere, Karel, Secularization: A Multi-Dimensional Concept (Current Sociology, XXXIX, 2), Londen, 1981.

• Dobbelaere, Karel, Voor vrijheid en eer, in Rudi Laermans (ed.), Godsdienst en Kerk in een geseculariseerde samenleving. Een keuze uit het werk van Karel Dobbelaere (Sociologie vandaag/Sociology Today, 1), Leuven, 1998, p.231-249.

• Duboscq, Bernadette & Moulinier, Pierre, Églises, chapelles et temples de France. Un bien commun familier et menacé. Etat et utilisation des lieux de culte, Paris, 1987.

• Duval, Noël, L’espace liturgique dans les églises paléochrétiennes, in La maison Dieu 193 (1993) p.7-29.

• Dying Church Bequeths Sanctuary to Anglicans, in Christianity Today 42/7 (1998) p.20.

• Een sociaal-culturele bestemming voor kerken? Een oud zeer nieuw opgerakeld, in Bindteken, 15 (1998) 58, p.14-15.

• Eijsink, A.H., Hartslag van de kerk. De parochie vanuit kerkrechtelijk standpunt, dl. I, Leuven, 1995.

• Eynikel, E., et al. (ed.), Internationaal commentaar op de bijbel, Averbode, 2001.

• Fennema-Robben, M., Parochie met vier kerken. Praktijkinbreng van de Ireneüsparochie uit de Noordoostpolder (NOP), in Tijdschrift voor liturgie 86/4 (2002) p.255-257.

• Fixot, M. & Zadora-Rio, Elisabeth (ed.), L’environnement des églises et la topograpfie religieuse des campagnes médiévales. Actes du 3e congrès international d’archéologie médiévale – Aix-en-provence 28-30 septembre 1989 (Documents d’archéologie française, 46), Paris, 1994.

• Gennart, José, Propriété des anciennes églises et des anciens presbytères en Belgique (Universitas Catholica Lovaniensis. Sylloge excerptorum e dissertationibus ad gradum doctoris in sacra theologia vel in jure canonico consequendum conscriptis, 36, II), Leuven, 1960.

• Gérard, Rik, Madeleine, Madeleine. Relaas van het experiment rond ruimte, mens & religie in een Brugse kerk, Antwerpen, 2002.

• Gerhards, Albert & Künzel, Anja, The Relationship Between Art, Liturgy, and Congregation in Liturgical Space. A Project from the Diocese of Aachen, in Studia Liturgica 25/2 [Liturgical Space. Societas Liturgica 1993 Fribourg Congress] (1995) 231-246.

• Gibbons, Robin, Cathedrals. Today and Tomorrow. Part II, in Liturgy, 20/2 (1995) p.39-45.

• Govaart, Andries, Wie geef je ruimte?, in Werkmap liturgie [thema: liturgie en vormgeving] (1995) 3, p.14-22.

• Govier, Gordon, “Oldest Church” Discovered in Jordan, in Christianity Today 42/7 (1998) p.26.

• Haak, A.J.H., Criteria op basis van geschiedenis, architectonische waarden en pastorale praktijk van herindelingen, en in het bijzonder voor sluitingen van kerkgebouwen, in Tijdschrift voor liturgie 86/4 (2002) p.244-254.

• Henau, E., Aan welke basisvoorwaarden dient een parochie te voldoen om een volwaardige geloofsgemeenschap te zijn?, in Tijdschrift voor liturgie 86/4 (2002) p.207-217.

• Hoffman, D.R., From Maybeck To Megachurches, in Architecture-Week 61, 8 augustus 2001.

• Homan, Roger, Visiting Religious Buildings. Experiental Method of Religious Education, in British Journal of Religious Education 16/1 (1993) p.7-13.

• Houeé, Paul, Église et aménagement du territoire, in La maison Dieu 206/2 (1996) p.63-82.

• Hurkens, Helma, Problemen rond de bouw van een moskee in Tilburg, in Begrip [themanummer: Van kerkgebouw tot moskee] 27/1 (2001) 20-24.

• Hurkmans, Mgr. A.L.M., Een kerk is niet zomaar een gebouw …, in Bisdomblad, januari 2003.

• Hurkmans, Mgr. A.L.M., Regelingen voor de pastorale eenheden in het bisdom s’Hertogenbosch, s’Hertogenbosch, 11 juni 2000.

• Hurkmans, Mgr. A.L.M., Woord van bisschop Hurkmans, in Bisdomblad, januari 2003.

• Husson, Jean-François, Le financement public des cultes, de la laïcité et des cours philosophique, (CRISP - Courrier Hebdomadaire, 1703-1704), Brussel, 2000.

• Huysmans, R.G.W., Kerkrechterlijke inventarisatie van het parochiebeleid van de r.-k. bisdommen in Nederland, in A.P.H. Meijers & P.F. van Kruining (ed.), De parochie van de toekomst. Verslagboek van de studiedag van vrijdag 31 oktober 1997 te Utrecht (Scripta Canonica, 2), Leuven, 1998, p.3-34.

• Interdiocesane commissie voor liturgische zielzorg Brussel (ed.), Ordo dedicationis ecclesiae et altaris. Orde van dienst voor de wijding van kerk en altaar, Brussel, 1995.

• Interkerlijke comite Brussel (ed.), Christelijke kerken en gemeenschappen in Brussel: repertorium. Églises et communautes chrétiennes à Bruxelles: répertoire, Brussel, s.d.

• Janssen, Sandra, Doodzonde. Eindhoven verliest haar religieus erfgoed, in Via VIA, februari 1998, http://www.bwk.tue.nl/cheops/via/viavia/peter/0502/16.htm (toegang 4 februari 2002).

• Johannes Paulus II, Institutio Generalis Missalis Romani, Rome, Witte Donderdag of 28 maart 2002. Wij gebruikten de Franse vertaling.

• Johnson, Susan B. W., Sharing your Church’s Building [with Nonprofit Groups], in The Christian Ministry 23/5 (1992) 21-23.

• Joncheray, Jean, Les paroisses rurales dans un paysage qui se transforme, in La maison Dieu 206 (1996/2) p.21-31.

• KADOC (ed.), Handleiding bewaring en beheer kerkelijk en religieus patrimonium (KADOC inventarissen en repertoria, 41), Leuven, 1996.

• Kaski, Analyse van enkele kerksluitingen (Kaski rapport, 445), 1995.

• Katechismus van de katholieke Kerk, Brussel – Utrecht, 1995.

• Keenan, Joseph, Temples and Churches, in Worship 68 (1994) p.222-231.

• Kerken breken lans voor zorg: bij actie kerkbalans, in 1-2-1 online 28 (2001) 1, http://www.katholieknederland.be.

• Kirk, Mary, Our Church Buildings. Sacraments of the Incarnation, in Priests & People 7 (1993) p.474-478.

• Knecht, M., De afbraak van het oude Rome, http://satura-lanx.telenet.be/index.htm (toegang 8 februari 2003).

• Kroesen, Justin, Stiltecentra, in Jaarboek voor liturgie-onderzoek 13 (1997) p.93-133.

• Lamberts, Jozef, De liturgische ruimte, in Jozef Lamberts & Ad Blijlevens (ed.), Liturgie en kunst (UTP-teksten, 29), Heerlen, 1992, p.77-99.

• Lamberts, Jozef, Op weg naar heelheid. Over bedevaart en liturgie (Nikè-reeks, 39), Leuven, 1997.

• Ledegang, F., Als een pelgrim naar het Heilige Land. De pelgrimage van Egeria in de vierde eeuw (Christelijke bronnen, 4), Kampen, 1991.

• Lees-Milne, James, The Sale of Treasures from our Catholic Churches, in Marcus Binney & Peter Burman (ed.), Change & Decay. The Future of our Churches, London, 1977.

• Leman, Johan, God dienen te Brussel. Een onderhuids tapijt van los aaneenhangende knopen, in Kultuurleven 62/7 (1995) 32-39.

• Lingnet (ed.), Russian Orthodox Religious History, http://wrc.lingnet.org/russorth.htm (toegang 15 februari 2003).

• Loyson, J.W.H.G., Kerksluiting: afbraak of voortgang, in A.P.H. Meijers & P.F. van Kruining (ed.), De parochie van de toekomst. Verslagboek van de studiedag van vrijdag 31 oktober 1997 te Utrecht (Scripta Canonica, 2), Leuven, 1998, p.225-235.

• Lukken, Gerard, ‘De semiotiek van de kerkruimte als semiotiek van het visuele’, in Jaarboek voor liturgie-onderzoek 5 (1989) p.275-299.

• Lukken, Gerard, Liturgische ruimte en haar vormgeving: ter inleiding, in Werkmap liturgie 29 [thema: liturgie en vormgeving] (1995) 3, p.2-5.

• Luysterman, Mgr. Arthur, Krachtlijnen, Gent, 1 januari 2001.

• Maertens, Thierry & Heuschen, Louis, Doctrine et pastorale de la dédicace d’une église (Paroisse et liturgie. Collection de pastorale liturgique, 15), Brugge 1955.

• Martens, Kurt, Op weg naar federaties van parochies in het bisdom Brugge. Een canoniekrechtelijke evaluatie, in Collationes 28 (1998) 74-77.

• Matzig, Gerhard, Kirchen in Not. Über den profanen Umgang mit sakralen Denkmälern (Schriftenreihe des Deutschen Nationalkomitees für Denkmalschutz, 56), Bonn, 1977.

• Mauck, Marchita, Forming a Holy People: Ritual Places, in Studia Liturgica 24/1 [Liturgical Space. Societas Liturgica 1993 Fribourg Congress] (1994) p.29-44.

• McCormick, Patrick T., Sacred Space. Balancing the Sanctuary and Commons, in Worship 74 (2000) p.37-51.

• McGinnel, Kevin, Ecumenism and Liturgy at Christ the King, in Liturgy 21/1 (1998) p.9-15.

• Meijers, A. P. H. & van Kruining, P. F. (ed.), De parochie van de toekomst (Scripta canonica, 2), Leuven, 1998.

• Meijers, A.P.H., De sluiting van een kerkgebouw, in RKKerkrecht - Canonieke vraagbaak Johannes Andreae, 11 april 2003, http://www.rkkerkrecht.nl.

• Meijers, Ton, Kerkgebouw als moskee?, in Begrip [themanummer: Van kerkgebouw tot moskee] 27/1 (2001) p.25-28.

• Mercator, Paul, La fin des paroisses?: recomposition des communautés, aménagement des espaces, Paris, 1997.

• Michiels, Guibert, Le rituel de la dédicace, in Question Liturgique 76/2 (1995) p.138-145.

• Modehn, Christian, Berlijn. De grootste bouwput van Europa, in Bazuin 79 (1996) 23, p.22-25.

• Monumentenzorg Nederland. Restauratie en beheer (ed.), Plaatsing van telecommunicatieapparatuur op, in en aan monumentale gebouwen (Info, 24), Zeist, 2002.

• Nadeau, Jean-guy & Pelchat, Marc, Dieu en ville. Évangile et églises dans l’espace urbain (Théologies pratiques), Ottawa, 1998.

• Nationale raad voor liturgie, Directorium voor de Nederlandse kerkprovincie in het jaar 2002, Zeist, 2001.

• Nelissen, N.J.M. & Bogie, M.J.S., Herbestemmen van grote monumenten, in Openbaar bestuur 8 (1999) p.2-7.

• Nelissen, N.J.M. et al., Herbestemmen van grote monumenten: een uitdaging, ’s Hertogenbosch, 1999.

• Nelissen, N.J.M., Hoe tijdelijk is de eeuwigheid? in De Europese gemeente 6 (1999) 5-9.

• Nieuw evenwicht in inrichting kerken nodig, in info-bulletin, 18 november 2001, http://www.bisdom-roermond.nl (toegang 25 november 2001).

• Nieuwbarn, Mattheus Cornelius, Het roomse kerkgebouw. Leer der algemene symboliek en ikonografie onzer katholieke kerken (uitgaven der apologetische vereniging Petrus Canisius, Nijmegen), 1908.

• Nijssen, F.N.M. & Den Besten, L., In het centrum van de aandacht. Over stiltecentra, pastorale winkels, informatiecentra als vorm van missionaire dienst, ’s-Gravenhage, 1980.

• Nordmoe, Dennis I, When Outside Groups Use the Church Building. Figure Fair Usage Fees, in The Christian Ministry 13/6 (1982) p.32-34.

• Nowé, J., “Nu hoort wat men u spelen zal.” Theater in de Middeleeuwen, Leuven, 2000.

• Onasch, K., (ed.), Lexicon Liturgie und Kunst der Ostkirche under Berücksichtigung der Altenkirche, Berlin – München, 1993, p.197-205.

• Parrot, André, De tempel van Jeruzalem (Bijbel en archeologie, 4), Nijkerk, 1956. Oorspronkelijke titel: Temple de Jérusalem, Neuchâtel – Parijs.

• Peerman, dean, Reconsacrate Hagia Sophia, in Christian Century 103/15 (1986) p.431-432.

• Pollmann, Tessel, Een kerk herbestemmen, hoe moet dat?, in B.O.S.S. magazine 11 (2000) p.8-9.

• Pollmann, Tessel, Herbestemming van kerken. Een ontnuchterend relaas (CRM-reeks, 3), Den Haag, 1995.

• Pollmann, Tessel, Monumentale gebouwen herbestemd. Restauratie, transformatie en hergebruik van grote complexen (CRM-reeks, 1), Den Haag, 1994.

• Post, P. (ed.), Een ander huis. Kerkarchitectuur na 2000 (Liturgie in perspectief, 7), Tilburg / Baarn, 1997.

• Post, Paul, Kenterend tij? Een plaatsbepaling van twee kerkontwerpprojecten, in Tijdschrift voor liturgie 81 (1997) p.199-215.

• Provost, J.H., Some Canonical Considerations on Closing Parishes, in The Jurist 53 (1993).

• Raad van Kerken in Nederland (ed.), Overwegingen rond kerkasiel, Amersfoort, 1993.

• Redactie, Het leven van een priesterarme kerk, in Kultuurleven 63/5 (1996) p.50-55.

• Reesink, Piet, Heilige feesten en plaatsen, in Begrip [themanummer: Van kerkgebouw tot moskee] 27/1 (2001) p.2-4.

• Reesink, Piet, Touwtrekken om de Julianakerk, in Begrip [themanummer: Van kerkgebouw tot moskee] 27/1 (2001) p.12-15.

• Reinders, C.G. (ed.), Vaktaal. Vaktermengids bij kerkgebouwen, Bedum, 1992.

• Richesin, L. Dale, Sharing Sacred Space. Guidelines for Leasing the Church, in The Christian Ministry 29 (1998) 17, p.23.

• Roguet, Aimon-Marie, Dédicace d’une église (centre de pastorale liturgique), Parijs, 1962.

• Rossel, Peter, Diocesaan project over gebruik van het kerkgebouw, in Kerk en leven, 13 november 2002, Bisdom Brugge p.7.

• Rossi, Antony, Ecclesiastical Exemption. Caring for the Church’s Patrimony, in Liturgy 20/1 (1995) 22-27.

• Sanders, Wilm, Ecumenical Building. The Example of the “Birgitta/Thomas House” in Kiel-Mettenhof, in Studia Liturgica 24/1 [Liturgical Space. Societas Liturgica 1993 Fribourg Congress] (1994) 91-95.

• Savelsberg, Michiel, Krachten bundelen nu het nog kan, in Bisdomblad ’s-Hertogenbosch, januari 2003, http://www.bisdomdenbosch.nl.

• Savelsbergh, Michiel, Ik leg me er niet bij neer dat mensen genoeg aan zichzelf hebben. Bisschop Hurkmans over het nieuwe werkjaar 2001-2002, in Bisdomblad, 31 augustus 2001, http://www.bisdomdenbosch.nl/bisschop/jaarprogramma2002.htm (toegang 10 april 2002).

• Scherer, M. R., Marvels of Ancient Rome, New York – Londen, 1954.

• Schönborn, Christophe, Le temple comme lieu maternel de l’église, in La maison Dieu 169 (1987) p.25-37.

• Schouten, Henk, Van Petrakerk naar Mimar Sinan moskee, in Begrip [themanummer: Van kerkgebouw tot moskee] 27/1 (2001) p.16-19.

• Schwarz, Rudolf, Vom Bau der Kirche, Heidelberg, 1947.

• Schwebel, Horst, L’espace liturgique et expérience humaine, in La maison Dieu 197 (1994/1) p.39-61.

• Schwebel, Horst, Liturgical Space and Human Experience, Exemplified by the Issue of the “Multi-Purpose” Church Building, in Studia Liturgica 24/1 [Liturgical Space. Societas Liturgica 1993 Fribourg Congress] (1994) p.12-28.

• Scott, Canon Colin, Problems of Urban Churches