| Nederlands Elmina: een socio-economische analyse van de Tweede Westindische Compagnie in West-Afrika in 1715. (Yves Delepeleire) |
| home | lijst scripties | inhoud | vorige | volgende |
BIJLAGEN
|
Bijlage 2: Plattegrond van het hoofdplein van Elmina (ARA, VEL 779a). |

Het plan kent een ‘schala van 6 Rheinse roeden’.
Van de Platte grond des plains en binnen gebouwen van St. Ed(ele) Comp. Hooft Casteel St. George d’Elmina uyt ordre van de Wel Edele Gestrenge Heer, de Heer W. Ch. van Leesdaal, Raed & Vescaal etc. etc.
opgedraagen van deselfs
St. George d’Elmina den 24 July 1774
[ondertekend:] onderdaanigsten dienaar, J.F. Trenks, bombardier.
A. Verklaaring der Getaalen
|
1. |
trapje van der generaels batt(erij) naar binnen het gouvernement. |
|
2. |
overdekten balcon. |
|
3. |
ingang tot het gouvernement. |
|
4. |
nagthuysje. |
|
5. |
vierhoekkigte toorn, woorin over de holle gang de slaapkaamer van de gouverneur en over deckte de Raadskamer legt. |
|
6. |
de binnen poorten en hooft wagt daardoor men binnen het casteel komt woorover de cagie van de sergeanten legt, daartoe de deur bij a gaat, over deezer legt de wooning van de opper-secretarius, daartoe een ingang over den trap a bij b en een ingang in de holle gang bij c, en verders zijn daarover nog twee etagies van wooningen des gouverneurs. |
|
7-8. |
twee adsistenten gatte beneeden neeve de wagt. |
|
9-10. |
trap en ingang naar de wooningen des boeters met nog een ingang d van den courtijne, en legt daaronder een pakhuys met deselfs stock onder de trap. |
|
11-13. |
trap, deur en voorhuysje van der kleenen soldaten cagie. |
|
14. |
kleene soldaten cagie, met nog een ingang e van der courtijne en legt daaronder een pakhuys met de poort onder der trap. |
|
15. |
trap van het plain naar boven der courtijne, etc. |
|
16. |
een cagie met de deur f van der courtijne, daarbij een kaamertje over der trap is, en legt onder deezen cagie een pakhuys, daartoe de poort op het plain bij f gaat. |
|
17-18. |
cagie en kaamer voor de boeckhouder der soldij, daartoe de ingang k van der batt(erij) gaat, verders legt over deeze cagie nog een cagie welke tezamen een vierhoekkigte toorn formeeren. |
|
19. |
cagie van de zieken wagter. |
|
20. |
cagie voor de zieken, met de ingang i en k van de courtijne en is onder No. 18, 19 & 20 een pakhuys met de poorten l en m. |
|
21. |
een vierhoete toorn, woorin bij nagttijt het wagtevolck is, daartoe de deur van der batt(erij) bij n gaat, en legt over deezer wagt een comtoir. |
|
22. |
het huys van negotie. |
|
23. |
trap naar booven op een cagie. |
|
24. |
put van de waaterbak. |
|
25. |
combuys voor het gemeen. |
|
26-27. |
trap en doorgang naar booven tot de batt(erij) etc., en legt onder den trap en put o van den waaterbak. |
|
28. |
bombardier cagie en leggen daaronder twee pakhuysjes, daartoe de eene port onder der trap bij p en de andere voor de trap bij q gaat. |
|
29. |
corporael en canonier cagie. |
|
30-31. |
trap en groote soldaten cagie met nog een ingang r van de courtijne. |
|
32-33. |
trap en cagie voor de generaal-boekhouder met nog een deur s van de courtijne, en legt onder No. 31 & 33 het slavengat, daartoe de porten onder de trappen No. 30 & 32 gaan. |
|
34-36. |
drie deuren tot drie verscheide cagien, daaronder een pakhuys met de ingang bij t legt. |
|
37. |
een cagie met ingang van der kerken batt(erij), daaronder een pakhuys met de ingang u legt, en daarover een comtoir welke tezaamen een vierkante toorn formeeren. |
|
38-40. |
trapjes en opgang naar den kerken batt(erij), woorover een podentje v gebouwt, zoo van de groote zaal naar de plattings gaat. |
|
41. |
trap naar booven de opgang cagies etc. |
|
42. |
is eene verhooging van … |
|
43-44. |
trappen van het plain naar de verhoging. |
|
45. |
trap naar boven ter cagies. |
|
46-48. |
trap naar booven op de vloer, daaronder een … gelegt. Ook staan op de trap 2 geele en 2 halve pijlaaren, worop een overdekten balcon is, zoo van de groote zaal uyt gaat. |
|
49-50. |
vloer en trap naar booven op de zaal. |
|
51-52. |
twee cagies daaroover de groote zaal is en daaronder een pakhuys met deselfs ingang w legt. Ook gaat in deezen pakhuys de deur x in het polvergat welks neever de vierhoekkigte toorn en hoofdwegt onder het gouvernement genoteert x legt. |
|
53. |
vrouwen slavengat. |
|
54. |
een cagie met de deur y, daaronder een pakhuys met de ingang z in de holle gang legt, en daarover de kaamer der Secretarij met de deuren a1 en b1 op de groote zaal. A & B is de in en uytgang door een overwelvte gang naar het kleine plain. |
|
55. |
het kleine plain. |
|
56. |
put van de waaterbak. |
|
57. |
vier pijlaaren woorover een galderij loopt om uyt het … door de deuren c1 en d1 naar binnen de hoek te komen. |
|
58-60. |
drie poorten tot drie verscheide pakhuysen. |
|
61. |
de kerk wooronder drie cagies leggen, daartoe tot twee de ingang bij e1 en tot der derden onder der trap b1 gaat en legt onder deeze cagies het pakhuys 60, met een stuk van de gewelfte gang B. |
|
62. |
trap van der kerken batt(erij) naar booven ter kerk. |
|
63. |
een ronde toorn, daarin een cagie met de vloer 61 tegelijk is, en daarover een kaamer tot der wooning van de Heer Vescaal legt, en over deezen de glokken. Ook staat op deeze toorn den stok voor de vlag. |
|
64. |
deur en trap van der courtijne naer de vloer 63. |
|
65. |
een lange vloer. |
|
66. |
deur van deeze vloer naar binnen ter kerk. |
|
67. |
poort van den gener(aa)l batt(erij) op de vloer 65, en legt over deezen vloer de wooning van de Heere Vescaal. |
|
68. |
keuken en kaamern tot het gouvernement, en daarover den gelijken van de Heere Vescaal. |
|
69. |
voorhal van het gouvernement, ene kaamer uyt deeze zaal naar de groote zaal door de deur f1 gaan. |
|
Bijlage 3: Plattegrond van de kattenplaats van Elmina (ARA, VEL 779c). |

Het plan kent een ‘schala van 6 Rhijnlandse roeden’.
Van de Platte Grond het kattenplaatses en daartoe gehoorigen gebouwen, wie ook der daabij geleegenen batterije & walles in St. Edele Comp. Hooft Casteel St. George d’Elmina. Door ordre van St. Edele Gestrenge de Heere, Heere Viscaal & Raed etc. etc., opgedraagen van deszelfs
d’Elmina den 10 February 1774
[ondertekend:] onderdaanigsten dienaar, J.F. Trenks, bombardier.
A. Verklaaring der Getaalen
|
1. |
trap naar de wooning van de Heere Viscaal etc. |
|
2. |
trap naar booven op de muur. |
|
3. |
schilderhuysgen op den generael batterije. |
|
4. |
poort en trap uyt de buyten wal & casteel naar beneeden op de kattenplaats. |
|
5. |
trap naar booven op de zaal van de Heere Equipagie meester. |
|
6. |
spintge. |
|
7. |
polvergat. |
|
8. |
gat om het waater door te gieten. |
|
9-10. |
schoorsteen voor het smeede vuur. |
|
11. |
trap van de batterije naar booven op de platting. |
|
12-13. |
banquette. |
|
14. |
het geregt. |
|
15. |
trap op de wal. |
|
16. |
bakkersoven. |
|
17. |
stoermpoort, zoo onder de wal door gaat. |
|
18. |
schilderhuysgen op de kerken batterij. |
|
19. |
trap, zoo naar booven oover de winkel gaat. |
B. Verklaaring der Letteren
|
a-b |
ambrasurgate met twee metaalene 12 lb. stuk. |
|
c |
ambrasurgat ohne stuk. |
|
d-l |
ambrasurgate, booven op de platting, met 8 eyzeren 2 lb. stuk. |
|
m |
ambrasurgat met een eyzeren 6 lb. stuk. |
|
n |
dito, dito, 8 lb. stuk. |
|
o-cc |
ambrasurgate met 16 eyzeren 6 lb. stuk. |
|
Bijlage 4: Plattegrond van Koenraadsburg op St. Jago (ARA, VEL 780). |

Het plan kent een ‘schala van 7 Rhijnlandse roeden’.
Van de Platte gronde van St. Edele Comp. fortress Coenraadsboerg op de berg St. Jago door ordre van de Wel Edele Gestrenge de Heere, Heere Willem van Leefdahl, Raed & Viscaal etc. etc.
opgedraagen van deszelfs
St. George d’Elmina den 27 February 1774
[ondertekend:] onderdaanigsten dienaar, J.F. Trenks, bombardier.
A. Verklaaring der Getaalen
In de buyten wal:
|
1. |
trap naar booven op het ravelijn. |
|
2. |
ravelijn. |
|
3. |
valbrug. |
|
4. |
gemetselten traagpijlaar. |
|
5. |
brug. |
|
6. |
port naar binnen in de buyten wal. |
|
7. |
ambrasurgat met een eyzeren 4 lb. stuk. |
|
8-10. |
ambrasurgate met drie metaalene 2 lb. stuk. |
|
11-20. |
ambrasurgate ohne stuk. |
|
21-22. |
ambrasurgate met twee metaalene 2 lb. stuk. |
|
23. |
ambrasurgat met een eyzeren 4 lb. stuk. |
|
24. |
poort naar binnen het fort, zoo onder de wal doorgaat en gewelvt is. |
|
25-26. |
het fondament van de vierkante toorn, desgen hoogte 45 Rh(ijnlandse) voet is & daarop de vlaggestok staat. |
|
27. |
stormgat, zoo van booven naar beneden door de wal doorgaats. |
Van binnen:
|
28. |
de wagt. |
|
29. |
cagie voor de sergeant. |
|
30. |
reegenbak. |
|
31-32. |
trappen naar booven op de wal. |
|
33-34. |
kaamer en zaal voor de com(m)endant, daaronder de soldaten cagie legt en overwelvt is. |
|
35. |
deur en trap uyt de zaal naar de wal. |
|
36. |
cagie voor de com(m)endant, daaronder een pakhuys legt zoo ooverwelvt is & word tot polver gebruykt. |
|
37. |
trap naar booven op de zaal, daaronder een gat worin gefangene opgeslooten werden. |
|
38. |
voorhuysje voor de deur van het pakhuys. |
|
39. |
trap naar booven op de wal. |
|
40. |
combuys met bakooven, zoo in de wal legt. |
|
41. |
trap naar booven op de wal. |
|
42. |
konstapel & corporael cagie. |
|
43. |
ingang uyt de konstapel cagie in het polver magazijn, zoo onder bast(ion) Nro. 1 legt & ooverwelvt is. |
B. Verklaaring der Getaalen op de 4 bastions
Bastion Nr. 1:
|
44. |
ambrasurgat met een eyzeren 3 lb. stuk. |
|
45. |
dito dito 12 lb. stuk. |
|
46. |
schilderhuysje. |
|
47. |
ambrasurgat met een eyzeren 6 lb. stuk. |
|
48. |
do. do. 3 lb. do. |
Bastion Nr. 2:
|
49-50. |
ambrasurgat met twee eyzeren 6 lb. stuk. |
|
51. |
dito dito 8 lb. stuk. |
|
52. |
trap naar booven op de borstwering. |
|
53. |
schilderhuysje. |
|
54-55. |
ambrasurgate met twee eyzeren 4 lb. stuk. |
|
56. |
dito met een eyzeren 3 lb. stuk. |
|
57. |
toorntge zoo op den muur staat, met een glok darin. |
Bastion Nr. 3:
|
58. |
trap naar booven op de borstwering. |
|
59. |
ambrasurgat met een eyzeren 3 lb. stuk. |
|
60. |
dito dito 6 lb. stuk. |
|
61. |
do. do. 8 lb. dito. |
|
62. |
schilderhuysje. |
|
63. |
nagthuysje. |
|
64-66. |
ambrasurgate met 3 eyzere 6 lb. stuk. |
Bastion Nr. 4:
|
67-68. |
ambrasurgate met twee eyzere 8 lb. stuk. |
|
69. |
schilderhuysje. |
|
70. |
ambrasurgat met een eyzern 12 lb. stuk. |
|
71. |
ambrasurgat dito 3 lb. stuk. |
|
Bijlage 5: Het WIC-personeel op de factorijen (12 april 1715). |
|||
|
Naam |
Functie |
Herkomst |
Nat. |
|
Elmina, St. George (78) |
|
|
|
|
Aan Elmina: |
|
|
|
|
Hieronimus Haring |
Directeur-generaal |
Haarlem |
R |
|
Ludovicinus Adama |
Predikant |
Vlieland |
R |
|
Abraham van de Poele |
Fiscaal |
Middelburg |
R |
|
Abraham E. Robbertsz. |
Opperkoopman |
Amsterdam |
R |
|
Revixit van Naarsen |
Commies |
’s-Gravenhage |
R |
|
Bruno Lieftink |
Auditeur |
Delft |
R |
|
Paulus Koot |
Voorlezer |
Amsterdam |
R |
|
Jan van de Poele |
Klerk van de fiscaal |
Middelburg |
R |
|
Op ’t comptoir-generaal: |
|
|
|
|
Aris Snoek |
Generale boekhouder |
Muiden |
R |
|
Joan Philip Eytzen |
Onderboekhouder |
Groningen |
R |
|
Ambrosius Prouwels |
Assistent |
Amsterdam |
R |
|
Op de secretarie: |
|
|
|
|
Johannes van Alzem |
Commies |
Amsterdam |
R |
|
Anthony Debie |
Ondercommies |
Leiden |
R |
|
Jacobus van Gog |
Assistent |
‘s-Gravenhage |
R |
|
Op ’t comptoir der soldij: |
|
|
|
|
Gysbert Jan Matham |
Commies |
Amsterdam |
R |
|
Hendrik van Staveren |
Assistent |
Amsterdam |
R |
|
In ’t huis van negotie: |
|
|
|
|
Aarent van Ybergen |
Ondercommies |
Amsterdam |
R |
|
Christiaen Nentweg |
Assistent |
Amsterdam |
R |
|
Frederik Legrand |
Assistent |
Amsterdam |
R |
|
Gerrit Ockers |
Assistent |
Amsterdam |
R |
|
In ’t magasijn: |
|
|
|
|
Jan Amsterdam |
magazijnmeester |
Delft |
R |
|
In de chirurgijnwinkel: |
|
|
|
|
Zacharias Aleescher |
Chirurgijn |
Holbeck |
D |
|
Hendrik Vroon |
|||