Visies op de maatschappij in de Vroege Middeleeuwen

Het wereldbeeld van de Visigotische kerkelijke elite
(589-711).

Frank Van Den Steen

Scriptie voorgelegd aan de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte,
voor het behalen van de graad van
Licentiaat in de Geschiedenis.

Academiejaar: 2002-2003

Universiteit Gent

Promotor: Prof. Dr. L. Milis

I. Inleiding

II. Probleemstelling

III. Kort historisch overzicht

    1. De aanloop: de ariaanse koning Leuvigild (568-586)

    2. Reccared en de bekering van de Visigoten (586-601)

    3. Sevilla aan de top en de verdrijving van de Byzantijnen (601-631)

    4. Een periode van instabiliteit (631-642)

    5. Chindaswinth en Recceswinth: stabiliteit en hervormingen (642-672)

    6. De laatste decennia: crisis (672-711)

IV. De documenten: de schriftelijke neerslag van de concilies

    1. De bronnen en hun overlevering

    2. De publicatie van de bronnen door Vives

    3. Benadering van de bronnen: methodologie

V. Maatschappij en concilies: verandering en constanten

    1. De take-off van het katholicisme in Spanje: Toledo III, 589

    2. Concilies in het verlengde van Toledo III: triomf van de orthodoxie

        Narbonne, 589

        Sevilla I, 590

        Zaragoza II, 592

        Toledo, 597

        Huesca, 598

        Barcelona II, 599

        Toledo, 610

        Egara, 614

    3. Het stempel van Isidorus van Sevilla

        Sevilla II, 619

        Toledo IV, 633

    4. Koning zoekt kerkelijke steun: Chintila

        Toledo V, 636

        Toledo VI, 638

    5. Chindaswinth en Recceswinth: barre conciliaire tijden

        Toledo VII, 646

        Toledo VIII, 653

        Toledo IX, 655

        Toledo X, 656

        Mérida, 666

    6. De concilies als politieke en maatschappelijke barometer

        Toledo XI, 675

        Braga III, 675

        Toledo XII, 681

        Toledo XIII, 683

        Toledo XIV, 684

        Toledo XV, 688

        Zaragoza III, 691

        Toledo XVI, 693

        Toledo XVII, 694

VI. Het interpretatieve kader

    1. De Kerk

        a. Het personeel

        b. Het bezit

        c. De macht

        d. De instellingen

        e. De kernactiviteiten

    2. De maatschappij

        a. De joden

        b. De weduwen, de heilige maagden en de wezen

        c. Heidense praktijken en relicten

        d. Slaven en vrijgelatenen

    3. De politiek

VII. De wereld van de Visigotische bisschoppen

    1. Tijd

    2. Ruimte

        a. De horizont: Spanje

        b. De organisatie van de ruimte: centrale punten en periferie

        c. Schizofrene steden

        d. De politieke ruimte

    3. Herhaling

VIII. Conclusie

Bibliografie