Bijlagen

1. Leerplannen

- Bijlage in verband met taxonomie

- systematische voorstelling van lestabellen

- lijst met doelstellingen

2. Handboeken

- Handboeken o.b.v. H. Van Daele

- Handboeken o.b.v. A. De Baets

- Handboeken o.b.v. R. De Keyser

- Handboeken, aanwezig in vaklokaal (Ugent) in 5.09

- Handboeken uit archief Spaenhier (Koekelare)

- Lijst met thesissen, doctoraten,… gemaakt rond handboeken

3. Enquête

- brief opgesteld voor scholen

- vragenlijst

Bijlage in verband met de taxonomie

De eerste fase, het leerproces, wordt vaak gespiegeld aan het gedragsniveau:

In de eerste kolom zijn de vier verschillende fasen van het leerproces opgenomen. Ze gaan van een meer partiele vorming naar een integrale vorming. De tweede kolom geeft aan wat de leerstof inhoud. Bij het weten gaat het eigenlijk om de feiten die nodig zijn als uitgangspunt. De derde kolom geeft aan hoe de leerstof moet aangebracht worden, en in de laatste kolom staat de methode van evalueren.

De tweede fase is de leerstof. We herkennen daarin de verschillende soorten doelstellingen (cognitief, vaardigheden, attitudes):

De leerlingen starten bij de feiten om zich de wetenschappelijke historische methode eigen te maken en zo de vaardigheden onder de knie te krijgen. Via het leggen van verschillende relaties kunnen zij structuren uitbouwen en zo de geschiedenis in een schema gieten. Bij de methode wordt de nadruk gelegd op het aanpakken van de problemen. Mogelijke methodes zijn bijvoorbeeld de diachronisatie of synchronisatie.

Het laatste onderdeel, de transfermogelijkheid:

Structuur en timing van de leerplannen (leerplan: D/1972/1662/87)

Doelstellingen en methodologische richtlijnen

(leerplan D/1974/1984/19)

….

10. De cognitieve of inhoudelijk doelstellingen van het geschiedenisonderwijs in de determinatiegraad vinden hun concrete en volledige uitwerking in de formulering van de leerdoelen van iedere lessenreeks en les.

Het cognitieve doelstellingenpakket wordt ontwikkeld volgens de essentiële didactische principes, zoals:

- het analytisch-thematische principe dat de historische leerinhoud een hoge graad van differentiering verleend;

- het genetisch-ontwikkelende principe dat de geschiedenis en de historische fenomenen erkent als een groeiproces;

- het systematisch-structurerende principe dat het complexe historische gebeuren vat in zinvolle samenhangen;

- het actualiseringsprincipe dat niet alleen datgene wat nog in deze tijd invloed heeft releveert maar ook zoekt naar voorbeelden en ideeën uit het verleden in functie van de huidige problemen;

- het universele-cultuurantropologische principe dat in het verleden steeds zoekt naar het beeld van de mens en de mensengroepen;

- het filosofische principe dat in de geschiedenis zoekt naar de modellen ie de grote drijfkrachten en de evolutielijnen van de ontwikkeling verklaren;

- het sociologisch principe dat in de geschiedenis zoekt naar typen van gedragingen en gedragingsmechanismen.

11. De pragmatische of operationele doelstellingen van het geschiedenisonderwijs in de determinatiegraad laten toe een systeem van technische en intellectuele vaardigheden aan te leren, die onmisbare verworvenheden en bestanddelen van de algemene, maatschappelijke en culturele vorming zijn.

Het pragmatische doelstellingenpakket is gebaseerd op de componenten van de leer-werkmethode, zo o.m.:

- het gebruik van alle ter beschikking staande hulpmiddelen voor het verwerven van alle noodzakelijke informaties;

- het ordenen van de informatie in een referentiekader van de historische dimensie én van de menselijke activiteiten;

- het extraheren van de relevante gegevens uit de informatieve veelheid;

- het omzetten van informatie in andere vormen van communicatie;

- het aanleren van werkmethoden voor de benadering van historische en andere problemen;

- het initiëren in het bronnenonderzoek en de problemen van de geschiedwetenschap;

- het interpreteren van bronnenmateriaal;

- het definiëren van de begrippen in hun historische contekst[sic];

- het onderscheiden van oorzaken en aanleidingen, structurele en specifieke kenmerken, collectieve en individuele motieven;

- het zich inleven in de motieven, belangstellingen, ervaringen en verwachtingen van anderen

- het benaderen van situaties en gebeurtenissen vanuit verschillende perspectieven;

- het overbrengen van reeds verworven kennis in nieuwe probleemstellingen

- het verwerven van een historisch basisweten voor de benadering van andere vormingselementen en onderwijsinhouden;

- het ontwikkelen van een kritisch apparaat voor de evaluatie van resultaten en vaststellingen;

- het ontdekken van niet geëxpliciteerde bedoelingen in de gegevens;

- het reconstrueren van historische situaties en gebeurtenissen in hun specifieke kenmerken;

- het nuanceren van de verklaringsmogelijkheden voor historische en andere verschijnselen;

- het plaatsen van feiten en gebeurtenissen in hun tijdsgebonden samenhang;

- het analyseren van de componenten van de historische wording;

- het inzien van de verandering en van het veranderlijke in de verwezenlijking van de historische mens

- het ervaren dat de problemen en inzichten van deze tijd belangrijke impulsen vormen voor het onderzoek in het verleden.

12.De affectieve of emotionele doelstellingen van het geschiedenisonderwijs in de determinatiegraad beogen de ontwikkeling van een reeks houdingen t.o.v. de onvervreemdbare waarden in het universeel streven van de mens.

Het engagement van het vak in het affectieve gebied heeft o.m. betrekking op volgende attitudes:

- het afwijzen van alle vooroordelen;

- het streven naar rechtvaardigheid;

- het erkennen van het recht op menswaardig leven;

- het samenwerken met anderen;

- het erkennen van de gelijkwaardigheid van allen;

- het eerbiedigen van de persoonlijke vrijheid;

- het eerbiedigen van het andersdenken en van de andersdenkende;

- het opnemen van verantwoordelijkheden.